Hugo Ohira, director of marketing for Silvercash, rhetorically asks Who does not like spewing their load on a pretty young online pharmacy face? Pornographic films present sexual fantasies and usually include erotically stimulating material such as nudity. Insertion in pornography features women inserting various odd objects into their anus or vaginas. He talked to them extensively on camera so that both he and the viewer can come to know them before any sex scenes. Guro or Gore is a genre of Japanese pornography involving blood, gore, disfiguration, violence, mutilation, urine, enemas, or feces. Homi Bhabha defined the idea of a racial fetish in contrast to the idea of the Freudian sexual fetish which he describes a denial of difference, where the male sees the female as a castrated male, seeing missing parts rather than a different anatomy. Even though the performers who perform in these films typically appear on many reality websites within a short span of time, most of these websites claim that each of them is an amateur. Pegging is a sexual practice in which a woman performs anal sex on a man by penetrating the man anus with a strap-on dildo. Amateur porn has been called one of the most profitable and long-lasting genres of pornography. Failure to honor a safeword is considered serious misconduct and could even change the sexual consent situation into a crime, depending on the relevant law, since the bottom has explicitly revoked his or her consent to any actions that follow the use of the safeword . In the context of consensual erotic activities, sadism and masochism are not strictly accurate terms; there is a significant difference from the medical or psychological usage of both terms. Strictly speaking, bondage means binding the partner by tying their appendages together; for example, by the use of handcuffs or by lashing their arms to an object. The higher pay scale and profile within a production often leads to group scenes where a straight actor only tops. Klaw ran an international mail-order business out of his store, Movie Star News, selling cheesecake pinups and bondage/spanking photos.
Koniusza.pl - Gminny portal internetowy
Please update your Flash Player to view content.

 

BIP
Wrota Małopolski
Prokopara
Kurier proszowicki
Tęczowe przedszkole

Sołectwa

BIÓRKÓW MAŁY

SOŁTYS  Andrzej Nogieć
tel. 12 386 90 43

Z-CA SOŁTYSA  Renata Zawartka

RADA SOŁECKA:
Cecylia Kuc
Danuta Luty
Marek Fryt


BIÓRKÓW MAŁY (ok. 361 mieszk. i 100 gospodarstw) - (Stodoły, Zagaje, Birkowski Wysiółek, Birków Mały) wieś należy do parafii w Biórkowie Wielkim p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. 
Historia wsi jest dość krótka, gdyż jeszcze w końcu XIX wieku nie było takiej miejscowości o tej nazwie, ale proces tworzenia wsi trwał ponad sto lat. 
Wieś powstała na „bazie” osiedla folwarcznego (5-7 chat) i gruntów folwarku „Birków” znajdującego się przy drodze do Proszowic w miejscu zwanym Stodoły. Nazwa Stodoły pochodzi zapewne od zabudowań folwarcznych: czworaków, obór, spichlerzy i stodół. We wspomnianych Stodołach znajdowała się również karczma należąca do folwarku. Nieco dalej, w miejscu zwanym Zagaje była druga karczma (austeria), prowadzona przez rodzinę żydowską. 
Dodatkowym czynnikiem sprawczym tworzącym wieś Bióków Mały, była parcelacja w roku 1868 gruntów poplebańskich i utworzenie nowej osady pod nazwą Birkowski Wysiółek (ob. w Biórkowie Wielkim). 
W latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych przeprowadzono częściową parcelację folwarku „Birków” (w Stodołach) i folwarku „Wiktoria”, ale dopiero kilkanaście lat później, po scaleniu wspomnianych osad i gruntów (osiedla przy folwarku Birków (tzw. Stodoły), części pól folwarku „Wiktoria” i rejonu karczmy Zagaje) utworzona została wieś pod obecną nazwą. Ostateczny kształt wsi wyznaczyły parcelacje lat trzydziestych i czterdziestych XX wieku.
Rejestry z lat 1783-1791 wymieniają karczmę (austerię) w Zagaju i folwark z osadą (kilka chat) w miejscu zwanym Stodoły. Wchodziły one w skład dóbr klucza biórkowskiego (w Biórkowie Wielkim).
Folwark „Birków” liczył w 1827 roku (oprócz zabudowań folwarcznych) 7 domów i 73 mieszkańców. W roku 1875 Birkowski Wysiółek liczył już 11 domów i 70 mieszkańców, którzy gospodarowali na 61 morgach gruntu, a osiedle przy folwarku „Birków” — 15 domów i 108 mieszkańców, którzy gospodarowali na 84 morgach ziemi. 
Od 2 połowy XIX wieku do 2 połowy XX wieku wieś należała do gminy Wierzbno.
Tekst pochodzi z opracowania "Heraldyka Gminy Koniusza" autorstwa Włodzimierza Chorązkiego


BIÓRKÓW WIELKI

SOŁTYS  Robert Ogrodnik
tel. 691 862 971
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Z-CA SOŁTYSA  Elżbieta Pierwoła

RADA SOŁECKA:
  Barbara Moryc
Halina Gołąb
Marek Semper
Krystyna Michalska
Zofia Nowak

 


BIÓRKÓW WIELKI (ok. 355 mieszk i 108 gospodarstw) — (Bircow — 1343, Byrkow, Byrow, Byorkow, Bierkow, Birków, Birków Wielki, Bierków). 
Nazwa wsi pochodzi zapewne od imienia właściciela Birk lub Birko. 
Wieś powstała we wczesnym średniowieczu (gdzieś na przełomie XII i XIII wieku), ale pierwsza wzmianka o niej pochodzi z roku 1374. Prawdopodobnie w latach 1325-1327 król Władysław Łokietek przeniósł wieś z tradycyjnego prawa polskiego (wywodzącego się z ustroju plemiennego) na prawo niemieckie. Prawdopodobnie stało się to po buncie Alberta, kiedy to Władysław Łokietek, odbierał włości stronnikom buntu i przekazywał swoim zaufanym rycerzom, gdyż w latach: 1343, 1348, 1358 wymieniany jest w źródłach rycerz Wilczko z Birkowa z żoną Małgorzatą, podstoli sandomierski (1340-480, a następnie ksztelan sandomierski 1348-73. Jan Kolczek herbu Topór od 1362 roku podczaszy sandomierski, a później jego syn Spytko Kolczek (1389-1410). W roku 1411 wymieniana jest w Biórkowie wdowa po nim — Jadwiga. W następnych latach (1412 — 1420) wymieniani są inni przedstawiciele rodu Kolczków: Spytko, Elżbieta i Zaklika. Wiadomo, że w roku 1412 przy drodze do Proszowic była karczma. Jako właściciel Biórkowa wymieniany jest w latach 1440-48 Jan Birkowski herbu Topór.
Parafia rzymsko-katolicka Biórkowie Wielkim powstała najpóźniej w roku 1374, gdyż po raz pierwszy w tym własnie roku wymieniono ją w spisie świętopietrza (12 skojców) i nosi wezwanie Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Pod rokiem 1383 wymieniany jest Marcin — kapelan z Biórkowa; w roku 1400 — Maciej, pleban z Biórkowa, a w roku 1433, Adam — pleban z Biórkowa. Kolejni plebani, proboszczowie i wikarzy: Tomasz z Krakowa (1555), w latach 1555 — 1579 plebanem był Kacper Pyrzyński, od 1579 roku plebanem był Stanisław, który w chwili objęcia parafii miał 28 lat. W latach 1611 — 1622 plebanem był Albert Olsinus, a od 1623 do 1657 ksiądz Marcin Brzeski, od 1658 do 1691 — Bartłomiej Celejowicz, od 1691 do 1717 — Kazimierz Starachowski, po nim jakiś ksiądz Stanisław do roku 1725. W latach 1725 — 1738 plebanem był Wojciech Piętaszewicz, a w latach 1738-75, ksiądz Maciej Kolkiewicz. Od roku 1776 do 1805 ksiądz Walenty Bańkowski (był jednocześnie proboszczem parafii w Minodze). Za jego probostwa założono w roku 1782 cmentarz w Biórkowie, gdzie przeniesiono szczątki z przykościelnego cmentarza. Proboszczem w Biórkowie w latach 1805 — 1810 był ksiądz Kazimierz Kudasikiewicz, a później (od 1810 do 1826) ksiądz Walenty Skrodzki. Od roku 1829 proboszczem był Jakub Olesiński, a po nim ksiądz Mieczysław Pytlewski. Od roku 1896 do 1908 Julian Skorupski, a ksiądz Wacław Gluziński był po nim do roku 1911. Od roku 1911 funkcję proboszcza przejął ksiądz Łakomski. 
Początkowo parafia biórkowska znajdowała się w dekanacie Pleszów, później (od 1429 w dekanacie Witów, a od 1598 roku w dekanacie Proszowice. Parafię ponownie erygowano w roku 1452 przy okazji przejęcia wsi przez Mikołaja Birkowskiego herbu Topór. Od roku 1420 dziesięcinę z Biórkowa (wszyskich łanów kmiecych) zbierał prebendarz kościoła z Koniuszy (dotychczas dwaj plebani z Koniuszy). W latach 1470-80 dziesięcinę snopową z miejscowego folwarku zbierał pleban biórkowski, a z łanów kmiecych dziesięcinę oddawano do prebendy w Koniuszy i do prebendy Marchockiej w katedrze krakowskiej. W roku 1529 dziesięcinę snopową z połowy wsi wartości 9 grzywien oddawano do kościoła w Koniuszy, a z połowy ról kmiecych (w tym rachwałowickich) do prebendy Marchockiej. Jej wartość wynosiła 10 grzywien. W tym czasie pleban z Biórkowa pobierał dziesięcinę snopową wartości 7 grzywien z biórkowskiego folwarku oraz z 5 ról zwanych jutrzyny należących do karczem i z 3 zagród wartości 3 grzywien. Ponadto kopę groszy czynszu z karczmy i 7 wiardunków oprawnego.
Również od wczesnego średniowiecza do połowy XV wieku wieś znajdowała się pod jurysdykcją kasztelana brzeskiego, a od końca XV wieku do 1795 roku Biórków Wielki należał do powiatu proszowickiego 
W II połowie XV wieku (w latach 1470-80) Jan Długosz w Liber Beneficiorum wymienia jako właściciela Biórkowa (Wielkiego) Mikołaja Birkowskiego herbu Topór. We wsi był dwór z rolami i folwarkiem oraz 8 łanów kmiecych. W roku 1482 pojawia się w źródłach Jan Birkowski. W tym czasie kilka osób z Biórkowa przeniosło się do Krakowa i przyjęło prawo miejskie: Maciej Janak (1483), Maciej Skowronek (1489) i Elżbieta Krzeczkowa (1490). W roku 1490 wymieniana jest Anna z Biórkowa (siostra Jana Biórkowskiego) wdowa po Janie Gałce z Niedźwiedzia, a w roku 1492 Barbara z Biórkowa (również siostra Jana Biórkowskiego) wdowa po Mikołaju Stadnickim herbu Drużyna ze Żmigrodu, wojewodzie bełzkim. W roku 1499 wspomniana Anna wdowa po Janie Gałce, przepisuje swoim siostrzeńcom: Andrzejowi, Janowi i Stanisławowi Stadnickim ze Żmigrodu, cały Biórków i część Niedźwiedzia. W latach 1490-92 z Biórkowa zebrano pobór czynszu z 14 łanów, 1493-96 z 10 łanów, w latach 1497-99 — tylko z 7 łanów! 
Lustracja z 1564 roku wykazuje, że w Biórkowie tylko 7 łanów, od których skarb królewski miał prawo do poboru podatku. Rejestr z 1581 wymienia kmieciów na 9 ½ łanach, 4 zagrody zagrodników z rolą, 14 zagród bez roli, 3 komorników z bydłem, 25 komorników bez bydła oraz 8 rzemieślników, 1 piekarz, 1 przekupień i 1 kijak (sprzedawca mięsa). Wieś należała do rodu Stadnickich.
Rejestr poborowy województwa krakowskiego z roku 1629 informuje, że niejaki Jan Pomykała oddał w imieniu właściciela — Teofila Szembeka herbu Szembek, pobór ze wsi od 9 ½ łanów kmiecych, 2 młynów, które posiadały po 1 kole dorocznym i stępnym; 2 rzemieślników, 1 piekarza, 1 rzeźnika oraz od 4 zagród z rolą (zagrodników), 12 zagród bez ról, 2 komorników z bydłem i 13 komorników bez bydła (kmieci musiało ich być ok. 18) oraz od 3 zagród komorników, którzy nie mieli bydła. Między rokiem 1581 a 1629 wieś zmieniła właściciela. W roku 1680 sytuacja się nie zmieniła, właścicielami nadal byli Szembekowie.
W latach 1783-1791 Biórków Wielki składał się z dwóch części: klucza szlacheckiego i plebańskiej. Właścicielem pierwszej części był Franciszek Ksawry Puszet herbu własnego, starosta zawichojski i było w niej od 56 do 66 domów ( w tym: dwór i 3 folwarki, pisaria, 3 karczmy (w 5 zabudowaniach), 2 młyny i browar oraz 7 chałup kmiecych, 20 chat zagrodników, 16 zagród chałupników z ogrodem, 1 zagroda chałupnika bez ogrodu i gruntu oraz 10 rzemieślników); w drugiej części (plebańskiej) była plebania, organistówka z małym szpitalikiem (bez tzw. funduszu) dla ubogich (przytułek), 2 zagrody chałupników z ogrodem, 5 zagród chałupników bez ogrodu i gruntu, 4 zagrody o dwóch gospodarzach bez ogrodu i gruntu. W domach tych mieszkali, m.in.: ksiądz, organista, kościelny, tkacz i grabarz oraz 2 ubogich komorników (kątników). Przy kościele była szkoła parafialna, w której naukę pobierało 10 uczniów. Łącznie we wsi mieszkało: w roku 1787 — 467 osób, a w 1791 — 464 osoby (w tym: 7-9 przedstawicieli szlachty i 14-18 Żydów, którzy należeli do kahału w Wodzisławiu). We młynie mieszkał jakiś felczer. Na terenie wsi, przy drodze do Proszowic znajdował się gaj „Świerczyna”. Natomiast przy drodze do Proszowic, w miejscu zwanym Zagaje, znajdowała się karczma prowadzona przez rodzinę żydowską oraz miejsce zwane Stodoły z zabudowaniami folwarcznymi, kilkoma chatami i karczmą — przyszła wieś Biórków Mały.
W roku 1827 w Biórkowie było 32 domy (chaty) i 310 mieszkańców, a w roku 1885 było 38 domów i 312 mieszkańców, którzy gospodarowali na 182 morgach. Własność dworska (folwarki w Biórków Wielki, Biórków Mały, Wiktoria oraz Zielona) obejmowała 996 mórgi. Od 2 połowy XIX wieku do 2 połowy XX wieku wieś należała do gminy Wierzbno.
Tekst pochodzi z opracowania "Heraldyka Gminy Koniusza" autorstwa Włodzimierza Chorązkiego


BUDZIEJOWICE

SOŁTYS   Stanisław Gasik
tel. 12 386 99 10

Z-CA SOŁTYSA  Andrzej Ptak

RADA SOŁECKA:
  Ilona Ptak
Bożena Łakoma - Ziarko
Danuta Nowak


BUDZIEJOWICE (ok. 60 mieszk i 13 gospodarstw) — (Budziuoiouicz — 1374, Budzyouicz, Budzyouicze, Bodzeiouicze — 1426, Budzyeowicze — 1470-80, Bodziejowice). Wieś powstała w średniowieczu (przełom XIII i XIV), a jej nazwa pochodzi zapewne od imienia Budziwoj, ale pierwsza wzmianka o niej pochodzi dopiero z roku 1374. Jednak śladem innych podkrakowskich wiosek jeszcze w latach 1325-1327 król Władysław Łokietek przeniósł Budziejowice z tradycyjnego prawa polskiego (wywodzącego się z ustroju plemiennego) na prawo niemieckie. Od zarania wieś rycerska (szlachecka), pierwszym udokumentowanym właścicielem był Mikołaj z Budziejowic, wzmiankowany w źródłach właśnie pod rokiem 1374. Kolejni właściciele lub współwłaściciele to: Szczepan z Budziejowic (1381, Dorota żona Budziwoja z Budziejowic (1381), który jest wzmiankowany w kolejnych źródłach z lat 1384-87 jako Budziwój lub Bytko z Budziejowic. Pod rokiem 1385 wzmiankowany jest młynarz Mikołaj lub Miczko z Budziejowic. Kolejny właściciel wsi to Stanisław (Staszko) zwany Karzełek z Budziejowic — syn Szczepana, wzmiankowany w latach 1387-97. Kolejne osoby pochodzące w tym czasie z Budziejowic to Grzegorz kmieć z Budziejowic (1394), Piotr (Piotruszka, Pietruszka) z Budziejowic syn Biedki wdowy po Mikoszu z Budziejowic, komornika wojewody krakowskiego Spytka (1395-1403). Jaszek Budziwojewski z Budziejowic herbu Szreniawa (1397-99). Duża liczba nazwisk, spraw majątkowych w źródłach z tego okresu, świadczy o tym, że wieś podzielona była na kilka części (co najmniej trzy). Trudno rozeznać się, kto w tym okresie (lata 1370-1427) był stanu rycerskiego, sołtysem, kmieciem czy rzemieślnikiem, gdyż status prawny wszystkich występujących w źródłach osób był podobny. Ostatecznie w roku 1427 Jakub z Budziejowic sprzedaje za 130 grzywien Spytkowi z Melsztyna swoją część Budziejowic, podobnie czyni Jakusz z Budziejowic też sprzedając swoją część i część patronatu kościoła w Niegardowie za 200 grzywien również Spytkowi z Melsztyna. Elżbieta żona Jakusza zrzeka się jednocześnie swojego prawa posagowego do Budziejowic. Kolejnym właścicielem był Jan z Melsztyna (Melsztyński) 
W latach 1470-80 miejscowość była nadal własnością Spytka z Melsztyna herbu Leliwa, syna Jana, gdyż potwierdza to Jan Długosz w Liber Beneficiorum. W roku 1505 Jan z Melsztyna daje szlachcicowi Mikołajowi Glińskiemu herbu Jastrzębiec rajcy krakowskiemu dwór w Piotrkowicach Wielkich z folwarkiem, łąkami, stawami, a także folwarczne zagrody Piotrkowic Wielkich i Budziejowic. Jednocześnie za 1332 złote polskie i 500 florenów węgierskich sprzedaje same wsie: Piotrkowice Wielkie i Budziejowice (tj. w Budziejowicach zagrody wolnych kmieci na 8 łanach, 2 komorników i karczmy na ½ łana, a podlegające dotychczas ławie wiejskiej). W roku 1530 poboru dokonano dokładnie z wymienionych łanów. Niejasne przyczyny tejże „łaskawej” transakcji są powodem późniejszych, wieloletnich procesów wytoczonych przez potomstwo wspomnianego Jana z Melsztyna wobec nowych właścicieli. Król Zygmunt Stary potwierdził w roku 1524 prawa Mikołaja Glińskiego do wspomnianych dóbr.
Wieś należała i należy do parafii p.w. św. Jakuba Starszego Apostoła w Niegardowie. W latach 1470-80 dziesięcinę snopową i konopną z 4 łanów kmiecych i karczmy wartości 7 grzywien przekazywano do prebendy Zakrzowskiej w katedrze krakowskiej, z pozostałych 4 łanów kmiecych wartości również 7 grzywien zbierał pleban w Niegardowie. W roku dziesięcina nie uległa zmianie. Zmieniła się jej wartość, odpowiednio: 8 grzywien — niegardowski pleban i 9 grzywien — prebenda.
Również od wczesnego średniowiecza do połowy XV wieku wieś znajdowała się pod jurysdykcją kasztelana brzeskiego, a od końca XV wieku do 1795 roku Budziejowice należały do powiatu proszowickiego. 
Lustracja z 1564 roku wykazuje, że w Budziejowicach 8 łanów, od których skarb królewski miał prawo do poboru podatku. Rejestr z 1581 wymienia kmieciów na 8 łanach. Wieś prawdopodobnie należała do rodu Glińskich, lecz dzierżawcą był zapewne jakiś Prosper Prouan?.
Rejestr poborowy województwa krakowskiego z roku 1629 informuje, że Adam Przyłęcki oddał w imieniu właściciela — Heronima Przyłęckiego herbu Szreniawa (zapewne ojciec), pobór ze wsi od 8 łanów kmiecych, 2 młynów, które posiadały po 2 koła doroczne oraz od blechowego (wybielacz tkanin). Czyli we wsi musiała być jakaś tkalnia. Między rokiem 1581 a 1629 wieś zmieniła właściciela. W roku 1680 sytuacja również się zmieniła, gdyż jako właściciel wsi figuruje Jakub Dębski herbu Radwan.
W latach 1783-1791 Budziejowice należały do Sierakowskiej, starościny nowotarskiej, a w latach 1789-90 właścicielem był Jan Jaksa Otfinowski herbu Gryf, cześnik nowogrodzki. W tym okresie Budziejowice i sąsiednią Wierzbicę traktowano łącznie gdyż stanowiły wspólne dobra. I tak w dobrach tych w roku 1789 było 21 domów (dwór, 2 domy kmiece, 12 domów zagrodników, 2 zagrody o 2 gospodarzach oraz 4 chaty chałupników). Mieszkało tam 122 osób (w samych Budziejowicach było 63 mieszkańców). W roku 1791 w Budziejowicach było 9 domów: 2 gospodarstwa kmiece i 7 domów zagrodników, a wieś zamieszkiwało 60 osób.
W roku 1880 wieś liczyła 14 gospodarstw i 87 mieszkańców, którzy gospodarowali na 113 morgach. Folwark budziejowicki w roku 1873 obejmował 73 morgi gruntów ornych i ogrodów, 58 mórg łąk, 4 morgi pastwisk i 5 mórg nieużytków i placów. Zabudowań folwarcznych w Budziejowicach oprócz jednego murowanego budynku nie było. 
Od 1 połowy XIX wieku do połowy XX wieku Budziejowice należały do gminy Łętkowice.
Tekst pochodzi z opracowania "Heraldyka Gminy Koniusza" autorstwa Włodzimierza Chorązkiego


CHORĄŻYCE

SOŁTYS   Marcin Mazurek
tel. 508 914 102

Z-CA SOŁTYSA   Sławomir Trafiał

RADA SOŁECKA:
Iwona Leśniak
Stanisław Gorczyca
Leszek Płaszewski


CHORĄŻYCE (ok. 256 mieszk i 58 gospodarstw) - (Chorzezicz - 1377, Chorazic, Chorachicz, Chorzansicz, Choranszice, Choroszicze, Choranzicze - 1470-80, Chorąschycze, Chorązycze). Nazwa wsi pochodzi od funkcji, jaką pełnił jej właściciel - był chorążym miejscowego rycerstwa. Wieś powstała gdzieś na przełomie XIII i XIV wieku i od początku stanowiła własność rycerską (szlachecką). Pierwszym, źródłowo udokumentowanym (lata 1377-1400) właścicielem Chorążyc był Marek Turski herbu Gryf dziedzic Turska Wielkiego (ob. pow. sandomierski). W latach 1382-99 wspominani są kmiecie i włodarze z Chorążyc: Pęcław, Jan (Janko), Piotr i Michał zwany Glans. Kolejnym właścicielami Chorążyc byli synowie Marka: Andrzej, Ziema i Klemens Turscy (po 1403 roku). Ostatecznie dwaj ostatni bracia odsprzedali swoje części bratu Andrzejowi, który był samodzielnym właścicielem wsi do 1432 roku. W roku 1428 pojawiły się imiona trzech kmieci z Chorążyc: Jazd, Filip i Szczepan. Następnym udokumentowanym właścicielem Chorążyc był Wierzbięta Turski (1459-68). W latach 1470-80 w Chorążycach i Kępie było czterech-pięciu właścicieli: Jan Wierzbięta herbu Gryf, Piotr i Dobiesław Turscy herbu Gryf oraz Paweł i Tomasz Kołaczkowscy herbu Janina (może Szreniawa?). 
Jan Długosz w Liber Beneficiorum podaje dodatkowo, że we wsi były 2 dwory szlacheckie i folwarki, 6 - łana kmiecgo, 4 zagrody z rolami. Folwark Kępa należała do Dionizego Moniaczkowskiego herbu Szreniawa. We wsi nie było łanów kmiecych, ale dziesięcinę wartości 4 grzywien z folwarku oddawano plebanowi w Koniuszy. W roku 1490 część wsi (Chorążyc) przechodzi w ręce Piotra Łaganowskiego herbu Nowina. W roku 1494 odsprzedaje tę część za 140 grzywien srebra i 10 złotych florenów Zbigniewowi z Tęczyna herbu Topór staroście malborskiemu, który w ciągu paru lat skupuje pozostałą część Chorążyc. Po jego śmierci w roku 1504, jego synowie Jan i Andrzej z Tęczyna dzielą schedę i Janowi przypadły Chorążyce i Kępa. W roku 1510 Jan z Tęczyna zastawia wieś, która jest warta 500 florenów. W zamian za weksle dochody ze wsi czerpali m.in. rajcowie krakowscy, altaria śś. Anny i Katarzyny w kolegiacie Wszystkich Świętych w Krakowie. W roku 1533 król Zygmunt Stary zatwierdza rozporządzenie rajcy krakowskiego Franciszka Rota w sprawie dóbr w Chorążycach. Wieś nominalnie należała nadal do Tęczyńskich. 
Wieś od początku należy do parafia p.w. śś. Piotra i Pawła Apostołów w Koniuszy. Dziesięcinę snopową i konopną z łanów kmiecych wartości 8 grzywien oddawano do prebendy Dziewięcielskiej w katedrze krakowskiej; z ról folwarcznych i ról zagrodników wartą 4 grzywien oddawano plebanowi w Niekrasowie. W roku 1529 dziesięcinę snopową z łanów kmiecych w Chorążycach i Gnatowicach wartą 16 grzywien oddawano do prebendy Dziewięcielskiej w katadrze krakowskiej. 
Również od wczesnego średniowiecza do połowy XV wieku wieś znajdowała się pod jurysdykcją kasztelana brzeskiego, a od końca XV wieku do 1795 roku Chorążyce należały do powiatu proszowickiego. 
Lustracja z 1564 roku wykazuje, że w Chorążycach jest tylko 2 ? łana, od których skarb królewski miał prawo do poboru podatku poradlnego. Rejestr z 1581 wymienia kmieciów na 4 łanach, 2 kmieci na czynszu i 4 zagrodników bez roli. Wieś wchodziła już w skład klucza przecławickiego, którego właścicielem był Przecław Krupka herbu własnego ? Krupka (dwie lilie [jak Gozdawa] w pas). Chociaż mógł to być protoplasta rodu Przecławskich, którzy również pieczętowali się herbem Krupka. 
Rejestr poborowy województwa krakowskiego z roku 1629 informuje, że Wojciech Strzegowski oddał w imieniu właściciela ? Heronima Przecławskiego herbu Krupka, pobór ze wsi od 4 łanów kmiecych, 2 zagród chałupników, 4 zagród bez ról i 4 komorników bez bydła. Między rokiem 1581 a 1629 wieś zmieniła właściciela, został nim Przecławski. W roku 1680 sytuacja również się nie zmieniła, gdyż jako właściciel wsi nadal figurował Hieronim Przecławski.
Wieś Chorążyce w latach 1787-1790 wchodziła w skład klucza przesławskiego (wraz Kępą, Muniaczkowicami i Przesławicami), którego właścicielką była hrabina Teresa z Sułkowskich Wielopolska starościna lanckorońska. Klucz ten obejmował 3 dwory i folwarki (Chorążyce, Kępa, Muniaczkowice i Przesławice), browar, 4 karczmy, 2 młyny, 13 domów (gospodarstw) kmiecych, 12 domów zagrodników o dwóch gospodarzach, 12 zagrodników z gruntem, 4 chałupników z ogrodem, 8 chałupników o dwóch gospodarzach, 2 komorników z gruntem i 2 komorników bez gruntu. Łącznie na terenie wspomnianego klucza mieszkało 478 ludzi. W samych Chorążycach było 21 domów (w tym: 12 chałupników z jednym gospodarzem, 5 zagród z tzw. ogrodem oraz 2 zagrody bez ogrodu i gruntu), dwór i karczma. Wieś liczyła 175 mieszkańców.
W roku 1827 wieś liczyła 17 gospodarstw i 153 mieszkańców, a w roku 1880 liczyła 18 gospodarstw i 148 mieszkańców, którzy gospodarowali na 230 morgach. Własność dworska reprezentowały dwa folwarki: Chorążyce ? wchodzący w skład dóbr przesławskich, który obejmował 256 mórg ziemi oraz folwark Kępa (ob. przysiółek Muniaczkowic) ? również wchodzący w skład dóbr przesławskich i obejmował: 282 morgi gruntów ornych i ogrodów, 11 mórg łąk, 1 morga pastwisk i 4 morgi nieużytków. Folwark Kępa składał się z 2 budynków murowanych i jednego drewnianego w pobliżu znajdował się nieurządzony las. Tzw. wieś Chorążyce, związana z folwarkiem liczyła 11 gospodarstw rolnych na 236 morgach.
Od 1 połowy XIX wieku Chorążyce należały i należą nadal do gminy Koniusza.
Tekst pochodzi z opracowania "Heraldyka Gminy Koniusza" autorstwa Włodzimierza Chorązkiego


CZERNICHÓW

SOŁTYS   Stanisław Szajdel
tel. 12 385 90 50

Z-CA SOŁTYSA  Celina Gawęda

RADA SOŁECKA:
Renata Motyka
Janusz Rączkowski
Zbigniew Skrzypek
Grzegorz Gawęda
Wioletta Korfel


CZERNICHÓW (wraz z Czernichówkiem) (ok. 285 mieszk i 117 gospodarstw) — (Czirnychowa — 1343, Czirznechow — 1375, Czirnechow — 1384, Cirnechow — 1400, Czirnyechow — 1470-80, Cernyechow — 1529, Czerniechow, Czerniecka, Czerniechowo). Nazwa wsi pochodzenia odosobowego, czyli imienia — Czernich, popularnego na przełomie XII i XIII wieku. Wtedy też powstała wieś, a nieco później Czernichówek. Wieś od wczesnego średniowiecza stanowiła własność rycerską (szlachecką). Pierwszy udokumentowany źródłowo (1343) właściciel wsi nosił imię Staszek z Czernichowa. Kolejny właściciel to wymieniany w źródłach (1375-86) Gniewomir z Czernichowa herbu Drużyna. Jego syn Mikołaj (Miczek) Czernichowski władał wsią w latach 1386-1407. W latach 1384-1407 w źródła pojawiają się imiona prostych mieszkańców Czernichowa — kmieci: dwóch Janów z Czernichowa, Marcin i Święszek obaj z Czernichowa, dalej: Michał i Setek z Czernichowa. Między rokiem 1360 a 1415 włascicielem karczmy w Czernichowie był Mikołaj Mróz. Właścicielem części Czernichowa był Jan (Jaszek) Czernichowski (brat Mikołaja), miał synów Boksę, Pawła i Jakuba Czernichowskich wspominanych w źródłach w latach 1398 — 1430. Mikołaj Czernichowski (wuj wymienionych wcześniej) miał m.in. synów Marcina (Marcisz), Siecieja i Marka (1400-30), mieli jeszcze przyrodniego brata Macieja (Maćka) — 1416-29. W latach 1409-14 pojawia się w źródłach Piotr (Piotrasz) zwany Szczuczka z Czernichowa wnuk Mikołaja, który był jednocześnie sołtysem w Bryłach. Marcin sprzedał swoją część w Czernichowie bratu Markowi w roku 1417. W latach 1410-30 współwłaścicielem Czernichowa jest niejaki Ilika z Czernichowa (czyżby kolejny brat, wyżej wymienionych?). W roku 1423 występuje w źródłach Piotr Lis — kmieć. W latach 1423-43 pojawia się nowy współwłaściciel Czernichowa — Piotr Czernichowski. W roku 1445 współwłaścicielem Czernichowa jest Mikołaj Wątróbka z Czernichowa. W roku 1454 brat Piotr, pleban z Krosna i jego rodzony brat Stanisław (niezamieszkali już w Czernichowie), sprzedają swojemu krewnemu Piotrowi (Czernichowskiemu) z Czernichowa swoje części wsi. W drugiej połowie XV wieku (1470-80) w Czernichowie było przynajmniej czterech współwłaścicieli. Małgorzata i Jan Wilk Dziewięczeski z Dziewięczyc herbu Oksa, Jan Czulicki herbu Czewoja, właściciel części Igołomii, Boksa z Czernichowa herbu Oksa oraz Tomasz Kazimierski herbu Waldorff (Naram). Później części te były odstępowane lub oddawane jako zastaw lub dzierżawa różnym osobom, m.in.: Mikołajowi Wątróbce herbu Oksa, Mikołajowi Kruszowi — mieszczaninowi krakowskiemu oraz Piotrowi Czernichowskiemu. W końcu XV wieku sytuacja się nie zmienia, nadal w źródłach występuje kilka nazwisk jako właścicieli lub pretendentów do różnych spadków, zastawów i dzierżaw, m.in. Jan Kocmyrzowski (1492), Stanisław i Piotr z Dziewięczyc, Piotr z Kurozwęk (1495). 
Lustracja dóbr królewskich z roku 1564 nie wykazała w Czernichowie żadnych dóbr ani powinności wobec skarbu i dworu królewskiego.
Wieś należała (i nadal należy) do parafia p.w. Narodzenia NMP w Igołomii. Natomiast wieś Czernichówek (do chwili połączenia z Czernichowem) wraz folwarkiem należał do parafii p.w. św. Mikołaja w Czulicach. Dziesięcina snopowa i konopna wartości 4 grzywien z części Tomasza Kazimierskiego odprowadzana była do prebendy Karniowskiej w kapitule krakowskiej. Również od wczesnego średniowiecza do połowy XV wieku wieś znajdowała się pod jurysdykcją kasztelana brzeskiego, a od końca XV wieku do 1795 roku Czernichów należał do powiatu proszowickiego. 
Jan Długosz w Liber Beneficiorum podaje, że oprócz 4 łanów kmiecych było 7 zagrodników i dwie karczmy, a także aż 3 folwarki rycerskie. Część Czernichowa (Czernichówek) należąca do parafii w Czulicach płaciła dziesięcinę snopową i konopną z łanów kmiecych wartości 4 grzywien prebendzie Karniowskiej w kapitule krakowskiej. Z części Czernichowa należącej do parafii w Igołomii dziesięcinę snopową i konopną z folwarków, łanów kmiecych, zagród i karczem wartości 7 grzywien oddawano plebanowi w Igołomii. Podobnie było w roku 1529.
Poradlne nie było płacone w roku 1564. 
Rejestr z 1581 wymienia w Czernichowie 3 kmieci na półłankach, 3 zagrodników z rolą i 3 komorników bez bydła. Właścicielem wsi była niejaka Mnichowska.
W 1629 roku Czernichów należał do Jana Morawca z Igołomii herbu Ogończyk. Pobór oddał dzierżawca — Jan Suchorski z 1 ½ łana. We wsi było wtedy 3 zagrodników z rolą i 1 komornik bez bydła. Łącznie ze wsi zebrano 8 florenów i 20 groszy. W roku 1680 pobór oddał nowy właściciel Igołomii — Krzysztof Solecki. Łącznie pobór wyniósł 78 florenów. 
W latach 1783-1792 Czernichów wchodził w skład klucza dóbr igołomskich (dodatkowo w skład tego klucza wchodziła Igołomia, Odwiśle (d. Boturzyn i Boturzynek) i Siedliska), którego właścicielem od roku 1789 była Teresa Humaniecka, stolnikowa koronna, jako sukcesorka rodziny Pociejów. W latach 1790-91 klucz igołomski kupił hrabia Franciszek Wodzicki, starosta grzybowski). Wieś liczyła 12 domów (dwór z folwarkiem, 4 gospodarstwa kmiece, 4 domy zagrodników, 1 zagroda chałupnika i dwie chaty komorników). We wsi był jeden tkacz. Natomiast właścicielem folwarku Czernichówek wraz wsią (osiedlem przyfolwarcznym), które wchodziły w skład dóbr czulickich była Anna z Morskich Grodzicka, kasztelanowa oświęcimska. Wieś liczyła 6 domów (dwór z folwarkiem, 5 zagród chałupników z tzw. ogrodem. Mieszkało tam 23 osoby.
W roku 1827 wieś liczyła 14 gospodarstw i 106 mieszkańców, a w roku 1880 wieś liczyła 23 domy (w tym: 15 gospodarstw) i 194 mieszkańców, którzy gospodarowali na 108 morgach. Własność dworska (folwark Czernichówek) to 468 mórg, w tym 389 mórg gruntów ornych i ogrodów, 27 mórg łąk, 38 mórg lasu i 11 mórg placów i nieużytków oraz 3 morgi pastwisk.
Od 1 połowy XIX wieku do połowy XX wieku Czernichów należał do gminy Wierzbno.
Tekst pochodzi z opracowania "Heraldyka Gminy Koniusza" autorstwa Włodzimierza Chorązkiego


DALEWICE

SOŁTYS  Krzysztof Żytko
tel. 692 056 840

Z-CA SOŁTYSA  Wiesław Grzywacz

RADA SOŁECKA:
Michał Leżach
  Paweł Makowski
Agnieszka Rak
Ilona Popek
Tadeusz Jańczyk


DALEWICE (i Rędziny; Randzina — 1470-80) — (ok. 375 mieszk i 90 gospodarstw) — (Dalowicz — 1360, Dalowa — 1397, Dalow — 1400, Dalowicze — 1401, Daleuicz — 1401, Daliewice — 1410, Dalyoowice — 1415, Dalowice — 1421, Dalewicze — 1499, Daliowice — 1629, Dalejowice — 1749). Nazwa wsi jest pochodzenia odosobowego: Dal, Dalew lub Dalek używanego głównie w wiekach XII i XIII i w tych czasach należy szukać początków wsi. Pierwsza wzmianka o niej pochodzi z roku 1360, kiedy to wymieniono w źródłach Abrahama syna Dzierżka z Dalewic — duchownego diecezji krakowskiej. Nie wykluczone, że w latach 1325-1327 król Władysław Łokietek przeniósł rycerską wieś Dalewice na prawo niemieckie. Tylko w okresie 1414 — 1434 Dalewice były własnoscią królewską. Przed tą datą źródła wymieniają: Wilczka z Dalewic (1376), Jakuba (1376-81), Miecława z Dalewic (1376-1400), Michała (1381), Andrzeja kmiecia Dziwisza z Dalewic (1381), Piotra (Piotrasza) z Dalewic (1381-84), Andrzeja i Boczka z Dalewic (1381-89), Święcha zwanego Szwabem (1382), Piotra (Piotrasza) z Dalewic kmiecia Falisława, Wilam (Wilhelm) z Dalewic a także w latach 1382 — 1400 Pełka z Dalewic. W źródłach w tym czasie wymieniane są także kobiety: Petronela z Dalewic (1384), matka Pełki z Dalewic, wdowa Jarosława z Dalewic; kmiecie „z Dalewic”: Augustyn, Danik, Grzegorz, Jan Kiełbasa, Kusz, Maciej, Machna, Marcin, Staszek, Świeszek, Tomasz, Wojciech, Zdzisław i krawiec Staszek oraz karczmarz Szwak (w źródłach: 1382-88). Najbardziej znaną postacią z tego okresu był Gniewosz z Dalewic, Ćmielowa i Wnorowa herbu Strzemię, starosta lwowski, trembowelski, podkomorzy krakowski, ochmistrz dworu królowej i kasztelan sandomierski. Żródła wymieniają go w latach 1387 — 1406, jego żonę Johannę (1408-13), matkę Gniewosza i Dziersława oraz Doroty i Elżbiety z Dalewic. W latach 1408-45 wspominany jest Gniewosz z Dalewic. Zapewne ten Gniewosz — podstoli krakowski, prowadził w lipcu roku 1410 pod Grunwaldem choragiew krakowską. Dzierżył tę chorągiew również w bitwie pod Koronowem (październik 1410). W roku 1414 król Władysław Jagiełło za 1200 grzywien odkupił od niego Dalewice i prawo patronatu dla miejscowej kaplicy (kościółka) i przekazał je psałterzystom i altarii św. Krzysztofa przy katedrze wawelskiej, ustanawiając jednocześnie prebendę zwana Marchocka, a w roku 1421 zamienił im te dobra (i przywileje) na czynsz z żup wielickich. W 1434 roku Dalewice znów trafiają w ręce rycerskie, nowym właścicielem został Hryćko (Ryczko) Kierdejowicz z Pomorzan na ziemi lwowskiej, starosta chełmski i kasztelan lwowski. Nowy właściciel w roku 1436 zastawia na 6 lat wieś Mikołajowi Fijołowi mieszczaninowi krakowskiemu. W roku 1441 Dalewice trafiły w ręce Piotra z Pisar i Rytra herbu Topór. Po nim właścicielem (od 1470 do 1491) był jego krewny Rafał Ryterski z Dalewic herbu Topór, po jego śmierci połowę wsi dostaje Andrzej Ryterski, druga połowa miała przypaść jako posag jego siostrze Małgorzacie, żonie Andrzeja Kośmirzowskiego z Kocmyrzowa. W roku 1498 w sądzie w Małogoszczy, Piotr z Kurozwęk pozywał tę Małgorzatę o uniemożliwienie tzw. „obsadzenia” swojej części Dalewic, gdyż jemu to przyznano wieś po konfiskacie jej dóbr, za tzw. nie „obesłanie” wyprawy wojennej, tj. nie wystawienie z własnych dóbr: wyznaczonej liczby zbrojnych, taboru wraz zaopatrzeniem i środkami finansowymi. Nie są znane dalsze losy przedmiotu sporu, ale w latach 1527-28 Zygmunt Stary zezwala Rafałowi Ryterskiemu (synowi) na zastawienie Dalewic w zamian za 426 florenów czynszu ze wsi, a w 1529 roku dalsze 12 grzywien czynszu za prawo odkupu Dalewic dla altarii św. Marii Magdaleny w Kaplicy mansjonarzy w katedrze krakowskiej.
Wieś należała i należy do parafii p.w. św. Jakuba Apostoła  w Niegardowie, chociaż we wsi znajduje się kaplica drewniana p.w. Zwiastowania i Nawiedzenia NMP, która przez stulecia pełniła funkcję kościoła filialnego. Pierwszym, utrwalonym w źródłach plebanem w Dalewicach był Stanisław z Wawrzeńczyc (1520), następnym — Marek z Szamotuł herbu Kozy. W roku 1566 Sobek z Sulejowa, kasztelan sandomierski, podskarbi królewski „kościół rozwalił, drzewo spalił, grunt zabrał, plebanię dał chłopu”. Źródła wspominają jeszcze psałterzystę krakowskiego — Stanisława Regułkę, a w latach 1636-1653 Szymona Lodyńskiego — plebana Jangrota, który wzniósł nowy drewniany kościółek w Dalewicach. Pleban ten odebrał również „właścicielowi” kościelne pola i zaległe z nich należności oraz zaległe dziesięciny, za co wybudował wspomniany kościółek i nową plebanię. Źródła wspominają także kolejnych prebendarzy lub plebanów: Michała Piotrowskiego (1704), Piotra Dąbskiego z Małogoszczy (1709), Grzegorz Gładyszewski (1762-80), Kajetan Bielański (1801-31); Piotr Wnorowski, który był jednocześnie plebanem Niegardowa (1831-49), Piotr Fifański — proboszcz Niegardowa (1849-58), Augustyn Bielecki — pleban z Zielenic i jednocześnie prebendarz Dalewic (1858-72), Teodor Orzechowski — pleban z Zielenic i jednocześnie prebendarz Dalewic (1872-73), Walenty Kubicki — proboszcz z Niegardowa (1873-90), Romuald Wójcik— proboszcz z Niegardowa (1890), Adam Józef Badowski — proboszcz z Niegardowa (1890-1893), Adam Włosiński — proboszcz z Niegardowa (1894-1900), a od 1900 roku Ładysław Pawłowski również proboszcz z Niegardowa. 
Również od wczesnego średniowiecza do połowy XV wieku wieś znajdowała się pod jurysdykcją kasztelana brzeskiego, a od końca XV wieku do 1795 roku Dalewice należały do powiatu proszowickiego. 
Zgodnie z zapismem w Liber Beneficiorum Jana Długosza, w latach 1470-80 część miejscowości była własnością Rafała Ryterskiego herbu Topór, a we wsi były łany kmiece, zagrodnicy i karczma. Dziesięcinę snopową i konopną (4 kity konopi) wartości 14 grzywien oddawano do prebendy Marchockiej (św. Marii Magdaleny) w katedrze krakowskiej (pasałterzystom wawelskim). Pleban z Niegardowa pobierał tylko tzw. kolędę. W roku 1477 dziesięcinę z łanów kmiecych zbierała nadal kapituła krakowska. W roku 1529 dziesięcinę snopową i konopną z łanów kmiecych wartości 18 grzywien oddawano do wspomnianej wcześniej prebendy, a dziesięcinę z ról folwarcznych do prebendy Nawiedzenia NMP w Dalewicach. Samodzielny folwark (drugi?) znajdował się w miejscu zwanym Rędziny, przy fowarku były jakieś role zagrodników. Dziesięcinę z folwarku wartości 3 grzywien oddawano do kościoła w Chrobierzu.
Lustracja z 1564 roku wykazuje, że w Dalewicach 5 łanów, od których skarb królewski miał prawo do poboru podatku.
Rejestr z 1581 roku wymienia w Dalewicach kmieciów na 10 łanach, 2 zagrodników bez roli, 2 komorników z bydłem i 2 komorników bez bydła. Wieś wchodziła już w skład klucza dalewickiego, którego właścicielem był niejaki Sobek herbu Brochwicz, a dzierżawcą — Gutteter herbu włanego. 
W 1629 roku Dalewice składały się z dwóch części: pierwsza należała do Stanisława Kuczkowskiego heru Ślepowron, a druga do Pawła Gniewosza herbu Kościesza. Rejestr poborowy nie rozgranicza struktury własnościowej. Łącznie we wsi było 10 łanów kmiecych, młyn z kołem dorocznym i stępnym, 2 zagrodników bez ról, 2 komorników z bydłem i 2 komorników bez bydła. Łącznie ze wsi zebrano 47 florenów i 10 groszy. W roku 1680 struktura prawno-własnościowa nie uległa zmianie, nadal właścicielem był Stanisław Kuczkowski i lub jego potomkowie. Łącznie pobór wyniósł 426 florenów. 
W latach 1783-1791 Dalewice w dalszym ciągu składały się z dwóch części: szlacheckiej — należącej do Wojciecha Mieroszewskiego herbu Kościesza, cześnika sądeckiego, a po 1790 do jego skucesorów, i kościelnej — należącej do prebendy Marchockiej. W tym okresie wieś Dalewice liczyła (w części szlacheckiej) 30 domów (dwór z folwarkiem, młyn, browar i 6 gospodarstw kmiecych, 16 gospodarstw zagrodników oraz 4 zagrody chałupników z tzw. ogrodem) i od 153 do 201 mieszkańców (w tym: 6 Żydów, którzy należeli do kahału w Wodzisławiu). W dworze mieszkało 6 przedstawicieli szlachty. We wsi był także jeden rzemieślnik. W części duchownej (prebendzie) było tylko jedno gospodarstwo, które zamieszkiwało 7 osób (w tym ksiądz). 
W roku 1817 wieś przeszła w ręce sukcesorów Jana Kantego Dunina, później wieś stała się własnością Hipolita Wiesiołowskiego, a pod koniec XIX wieku Stanisława Dunikowskiego, ojca znanego rzeźbiarza — Xawerego Dunikowskiego. W roku 1827 wieś liczyła 24 gospodarstwa i 232 mieszkańców, natomiast w roku 1880 wieś liczyła 32 domów i gospodarstw (w tym jeden murowany) i 323 mieszkańców, którzy gospodarowali na 164 morgach. Własność dworska (4 murowane zabudowania dworskie i folwarczne) to 655 mórg. Prebenda w Dalewicach istniała, aż do 1866 roku, kiedy to grunty do niej należące rozparcelowano wśród miejscowych chłopów. Z gruntów tych (42 morgi) utworzono nową wieś — Wysiółek Dalowicki (ob. przysiółek — Wygon). Przysiółek ten składał się z 10 gospodarstw. 
Od 1 połowy XIX wieku do połowy XX wieku Dalewice należały do gminy Łętkowice.
Tekst pochodzi z opracowania "Heraldyka Gminy Koniusza" autorstwa Włodzimierza Chorązkiego

 

GLEW

SOŁTYS  Edyta Staniszewska
tel. 668 014 746

Z-CA SOŁTYSA  Małgorzata Mietła

RADA SOŁECKA:
Karolina Kozera
Agnieszka Szopa
Agnieszka Staniszewska


GLEW (ok. 231 mieszk i 74 gospodarstwa) - (Glevo - 1220, Gleuo - 1268, Glow - 1279, Gleva - 1294, Glev - 1336, Glew - 1386, Gliew - 1394, Glewo - 1403, Glaw - 1417, Glew Maior - 1429, Glew - 1470, Glyewa - 1529). Nazwa wsi pochodzi od nazwy topograficznej. W Staropolszczyżnie: gliw lub l. mn. - glew, to miejsce wilgotne, błotniste i gliniaste. We wczesnym średniowieczu Glew był własnością rycerska, gdyż na początku XIII wieku wymieniony jest tu śląski rycerz Mikołaj, który po założeniu w Henrykowie (na Dolnym Śląsku) klasztoru Cystersów, nadał mu w 1222 roku wieś Glew. Mikołaj nie był pierwszym właścicielem Glewa, gdyż to jego ojciec Polanin, kupił od komesa Wysza (żył zapewne w 2 połowie XII wieku) z Glewa część wsi. Wysz miał, co najmniej dwóch synów: Budziwoja i Jana, których wspominają źródła z roku 1220. Klasztor na gruntach Glewa założył nowa wieś ? Glewiec (Parva Glew) ? (zob. Glewiec). Na początku XIV wieku król Wacław II Czeski przeniósł obie wsie na prawo niemieckie, co potwierdził w 1319 roku król Władysław Łokietek. W roku 1279 źródła wspominaja komesa Seuno z Glewa. W latach 1381 - 1399 w Glewie miał swoje włości Jan (Jaszek) Glewski (Glowski) herbu Ostoja. Nie wiadomo, w jakich okolicznościach ? właśnie pod koniec XIII wieku lub na początku XIV ? wieś Glew przeszła ponownie w ręce rycerskie, następnie jej część weszła w skład większych dóbr w Igołomii (Boturzynie), a Glewiec ostatecznie nabył klasztor Cystersów w Mogile. Jednakże Glew i Glewiec, nadal miały jakiś wspólny folwark. W roku 1398 Marek z Glewa (kmieć?), zastawił za 10 grzywein Jakuszowi i Janowi z Żerkowic, jakąś część swoich włości w Glewie.. W 1403-17 wzmiankowany jest Jakusz (Jakub) z Glewa i Boturzyna herbu Czewoja, podkomorzy królowej i wielkorządca krakowski, który miał we wsi przynajmniej jakieś łany, a może i folwarczek. Drugim w tym czasie właścicielem Glewa (1417-25), był Piotr, syn wspomnianego Jana (Jaszka) Glowskiego. Od 1429 występuje w aktach sądowych Anna, żona Jakusza (Jakuba) z Glewa i Boturzyna, następnym razem wzmiankowana jest w roku 1443 wraz z synami Stanisławem i Jakubem (trzeci Jan był zakonnikiem w Tyńcu). Między rokiem 1427 a 1443 część Glewa, która należała do rodu Glewskich przeszła (może jako dzierżawa, może zastaw) we władanie właścicieli Igołomii i Boturzyna ? Boturzyńskich. Po śmierci matki Anny (przed 1468), w roku 1468 bracia: Stanisław i Jakub (Boturzyńscy) z Boturzyna dzielą dobra, Glew otrzymuje Stanisław. W roku 1478 tenże Stanisław Boturzyński sprzedaje za 2200 florenów węgierskich swoje części w Igołomii i Boturzynie oraz wieś Glew, Janowi Szaszowskiemu ze Spytkowic. Po upływie roku za 800 florenów węgierskich, tenże odsprzedał Glew Pawłowi Dmosickiemu herbu Ostoja. W 1489 roku oraz w roku 1491, oddano pobór z 2 łanów kmiecych, a w latach 1490, 1492-94, tylko z 1 łana. W roku 1495 znani są synowie Pawła Dmosickiego: Jan, Stanisław, Paweł i Feliks. Ćwierć wieku później bracia ci noszą odmiejscowe nazwisko Glewski.
Jan Długosz w Liber Beneficiorum podaje, że właścicielem wsi był Paweł Dmosicki herbu Ostoja. We wsi (w dobrach) było 10 łanów kmiecych, karczma z rolą, 4 zagrodników z rolą, którzy oddawali dziesięcinę snopową i konopną do kapituły krakowskiej, a ściślej dla prebendy Karniowskiej. Wartość tej dziesięciny wynosiła 10 grzywien. Dziesięcina z folwarku i 4 ról kmiecych o wartości 1 grzywny przeznaczona była dla prebendy w kościele parafialnym w Igołomii. W roku 1529 dziesięcinę oddawano jak pół wieku wczesniej, z tym, że dziesiecinę z folwarku i jego ról w wynosiła. 1 ? grzywny.
Wieś od początku należy do parafia p.w. Narodzenia NMP w Igołomii. Również od wczesnego średniowiecza do połowy XIII wieku wieś znajdowała się pod jurysdykcją kasztelana brzeskiego, a od 1268 do 1581 roku należała do powiatu krakowskiego, a od tej daty do 1795 Glew należał do powiatu proszowickiego. 
Lustracja dóbr królewskich z roku 1564 nie wykazała w Glewie żadnych dóbr ani powinności wobec skarbu i dworu królewskiego.
Rejestr z 1581 roku wymienia w Glewie 5 kmieciów na półłankach, 3 zagrodników z rolą, 1 zagrodnika na czynszu, 2 zagrodników bez roli, 2 komorników z bydłem, 2 komorników bez bydła i 2 rzemieślników. Właścicielem wsi był Gabriel Rogoziński.
W 1629 roku Glew należał do jego syna - Jana Rogozińskiego herbu Abdank, który oddał pobór z 2 ? łana. We wsi było: 2 rzemieślników 3 zagrodników z rolą, 1 komornik z bydłem, 5 komorników bez bydła, 2 chałupników bez roli. Łacznie 16 florenów i 28 groszy. W roku 1680 jest już nowy właściciel ? Jan lub Stanisław Piegłowski, który oddał pobór w wysokości 162 florenów. W strukturze zawodowo-własnościowo-społecznej nic się nie zmieniło.
W latach 1783-1792 Szarbia wraz Glewem stanowiła jeden majątek, którego właścicielem był Andrzej Ślaski herbu Stary Koń. Łącznie obie wsie liczyły 40 domów (dwór z folwarkiem, karczma, 3 gospodarstwa kmiece, 26 zagród zagrodników, 4 zagrody chałupników z tzw. ogrodem, 4 chaty komorników z tzw. ogrodem, 1 komornik bez ogrodu), we wsi był także jeden rzemieślnik. Wsie te łącznie liczyły 201 osób (w tym 2-4 Żydów, będących arendarzami w karczmie). Sam Glew liczył prawdopodobnie 109 mieszkańców.
W roku 1827 wieś liczyła 30 gospodarstw (domów) i 167 mieszkańców, a w roku 1880 wieś liczyła 32 domów (w tym: 28 gospodarstw) i 253 mieszkańców, którzy gospodarowali na 185 morgach. Własność dworska to 279 mórg. Od pierwszej połowy XIX wieku do połowy XX wieku wieś należała do gminy w Wierzbnie.
Tekst pochodzi z opracowania "Heraldyka Gminy Koniusza" autorstwa Włodzimierza Chorązkiego


GLEWIEC

SOŁTYS  Edward Rojewski
tel. 12 386 90 73

Z-CA SOŁTYSA  Jerzy Małek

RADA SOŁECKA:
Janusz Lipowiecki
Sławomir Bebak
Ryszard Domański


GLEWIEC (ok. 279 mieszk i 73 gospodarstwa) — (Glevo — 1220, Gleuo — 1268, Glow — 1279, Gleva Minior — 1294, Glev — 1336, Glew — 1386, Glowecz — 1399, Glewecz — 1409, Glyewyecz, Glewyecz — 1470, Glyewa — 1529, Gliewiecz — 1581, Ilyewyecz — 1629). Nazwa wsi ma identyczne pochodzenie jak w przypadku wsi Glew (zob.). Historia wsi sięga 1 połowy XIII wieku, a ściślej 1220 roku, kiedy to miał miejsce spór o grunty we wsi Glew, którego rozjemcą był wojewoda krakowski Marek. Stronami sporu byli: komes Budziwoj i jego brat Jan, z jednej strony oraz Mikołaj, notariusz i jednocześnie kapelan księcia Henryka Brodatego, który twierdził, że jego ojciec — Polanin, kupił od ich ojca — komesa Wysza, część wsi Glew i jako ojcowizna — należy mu się. Budziwoj podważał wiarygodniość tej transakcji, ale po mediacji Marcina (krewnego Budziwoja), którego ojciec Poznan był świadkiem wspomnianej sprzedaży, pogodził się z faktem w zamian za 10 grzywien srebra i 12 łokci sukna, które musiał dać mu wspomniany Mikołaj. Prawdopodobnie własnie to tę część Glewa, w roku 1222 Mikołaj podarował mnichom z klasztoru cysterskiego w Henrykowie (ob. woj. dolnośląskie). Ta część wsi długo nosiła nazwę Glew Mały (Parva Glew), by w końcu XIV wieku przyjąć nazwę — Glewiec. Fakt ten potwierdził w roku 1268 Bolesław V Wstydliwy — książe krakowski i sandomierski 
W 1294 roku Wacław król czeski, książe krakowski i sandomierski pozwolił klasztorowi Cystersów w Henrykowie osadzić wsie Wróżenice i Glew Wielki i Mały na prawie niemieckim i nadał im immunitet sądowy. Prawa Cystersów z Henrykowa do Glewa Małego ponownie potwierdził król Władysław Łokietek. Jednak kilkanaście lat później — w roku 1336 — Cystersi z klasztoru w Mogile w niejasnych okolicznościach uzyskali w 1336 roku od króla Kazimierza Wielkiego potwierdzenie ich własności nad Glewem Małym, Wróżenicami i kilkoma innymi wioskami należącymi do klasztoru w Henrykowie. Należy pamiętać, że zarówno Władysław Łokietek i jego syn Kazimierz Wielki, byli bardzo „niechętni” niemieckojęzycznemu duchowieństwu oraz patrycjatowi (np. bunt wójta Alberta i biskupa krakowskiego Muskaty) i dlatego nie całkiem „prawnie” pozbawił podkrakowskich dóbr niemieckich Cystersów z Henrykowa. Właściciele okolicznych dóbr (i nie tylko), długo tę „transakcję” kwestionowali i dopiero akt królewski z roku 1620 ostatecznie potwierdzał przynależność Glewca do klasztoru Cystersów w Mogile. 
Wieś od początku należy do parafia p.w. Narodzenia NMP w Igołomii. Również od wczesnego średniowiecza do połowy XIII wieku wieś znajdowała się pod jurysdykcją kasztelana brzeskiego, a od 1268 do 1581 roku należała do powiatu krakowskiego, a od tej daty do 1795 roku Glewiec należał do powiatu proszowickiego. 
Jan Długosz w Liber Beneficiorum podaje, że właścicielem wsi był klasztor cysterski w Mogile. We wsi było 7 łanów kmiecych, karczma z rolą, 2 zagrodników z rolą, którzy oddawali dziesięcinę snopową i konopną do kapituły krakowskiej, a ściślej dla prebendy Karniowskiej. Wartość tej dziesięciny wynosiła 7 grzywien. 
Na przełomie XV i XVI wieku musiało być znaczne zbiegostwo chłopów (kmieci), gdyż Erazm syn Jerzego Langa dzierżawcy królewskich dóbr w Proszowicach, skarży się w roku 1504, na opata klasztoru mogilskiego, że kmiecie z Glewca nie odrabiają ze swoich, jak i „pustych łanów”, obowiązkowych z tego tytułu prac w folwarku królewskim, wspomniane puste łany, kmiecie ci obsiewali i zbierali. 
W roku 1529 wieś Glewiec płaciła czynsz klasztorowi mogilskiemu w wysokosci 11 grzywien i 12 groszy. 
Zgodnie z lustracją dóbr królewskich z 1564 roku wieś zobowiązana była do dodatkowych świadczeń na rzecz króla, a mianowicie tzw. sepu (osepu) z 2 łanów, czyli po miarze żyta i po 2 miary owsa oraz po 4 grosze od łanu. W 1564 roku powinności wsi na rzecz folwarku królewskiego w Proszowicach: ... powinna zaorać i zasiać jutrzyny [z których zbiory] i do gumna (stodoły) [królewskiej] zwieźć, bróg nowy uczynić i stare oprawować [starą słomę uporządkować] każdego roku. Kmiecie [na rzecz dworu królewskiego w Proszowicach] 3 razy w roku 2 wozy drew przywieźć z Puszczy Niepołomickiej. Powinni też łąki sprawić swoim nakładem do folwarku, powinni w tym celu gnojem nawieźć, tam gdzie urzędnik rozkaże. Wszystkich czynności 6 dni w roku. Podobny obowiązek ciążył na wsi odnośnie królewskiego folwarku w Kacicach. 
Rejestr z 1581 roku wymienia w Glewcu kmieciów na 2 ½ łana, 3 zagrodników z rolą i 6 komorników bez bydła. Właścicielem wsi był wciąż klasztor Cystersów z Mogiły.
W roku 1629 ksiądz Bernat Takor oddał pobór z 2 ½ łana kmiecego, 3 zagrodników z rolą, 2 komorników z bydłem i 6 komorników bez bydła. Łącznie 16 florenów i 4 grosze. W roku 1680 nic się nie zmieniło, pobór wyniósł 145 florenów i 6 groszy.
W latach 1783-1792 Glewiec nadal wchodził w skład dóbr klasztoru cysterskiego w Mogile. Wieś liczyła 14 domów (dwór z folwarkiem, karczma, 4 gospodarstwa kmiece, 7 zagród zagrodników, 1 zagroda chałupnika bez ogrodu) i 103 mieszkańców. We wsi uprawiano wtedy: żyto, owies, pszenicę, jęczmień, groch, proso, rzepak, kapustę, ziemniaki i buraki. 
W roku 1827 wieś liczyła 14 gospodarstw (domów) i 97 mieszkańców, a w roku 1880 wieś liczyła 22 domy (w tym: 19 gospodarstw) i 148 mieszkańców, którzy gospodarowali na 120 morgach. Własność dworska to 279 mórg w Glewie i Glewcu. Klasztor cystersów z Mogiły był właścicielem Glewca aż do roku 1874, kiedy to dobra glewieckie przeszły na własność Skarbu i zostały sprzedane na licytacji w roku 1878 za 15000 srebrnych rubli. Od pierwszej połowy XIX wieku do połowy XX wieku wieś należała do gminy w Wierzbnie.
Tekst pochodzi z opracowania "Heraldyka Gminy Koniusza" autorstwa Włodzimierza Chorązkiego

 


GNATOWICE

SOŁTYS  Marcin Szopa 
tel. 784 654 644

Z-CA SOŁTYSA  Stefan Kleszcz

RADA SOŁECKA:
  Elżbieta Warchoł
Paweł Warzecha
Jolanta Kucał

 

GNATOWICE (ok. 192 mieszk i 51 gospodarstw) — (Czedanthovicze — 1242, Gnatouici — 1254, Gnathouicze — Gnatowicz — 1373, Suathouicz — 1388, Knathowicze — 1429, Gnathowicze — 1564, Gnatowice). Nazwa wsi ma pochodzenie odosobowe, od imienia Igno — Ignek i raczej nie jest pochodzenia słowiańskiego (może skandynawskiego?). Istniała przed rokiem 1242 i z całą pewnością, cała była własnością rycerską, ale już od tego roku część wsi należała do klasztoru benedyktynek ze Staniątek, a druga część pozostała w rękach rycerskich. W roku 1317 Władysław Łokietek zezwolił przełożonej klasztoru benedyktynek ze Staniatek przenieść wieś na prawo niemiedzkie — średzkie. W latach 1373 — 88 wspominani są bracia Klemens i Szczepan z Gnatowic, pierwszy był prokuratorem Zawiszy-Gamrata z Kowali, kasztelana wojnickiego. Inne postacie występujące w źródłach z lat 1380-1400, a pochodzace z Gnatowic: Szczepan, Jaszek, Krystyna (Krzystka), Klemens, Szczepan i Święszek Kruszek — kmiecie, Iwan (Iwo) i jego żona Helena, Miczek (Mikołaj) z żoną Hanką, Małgorzata (Machna, Masza), Piotr, Dziechna i karczmarz Wawrzyniec. Na mocy ugody z 10 listopada 1400 roku, między opatem Dersławem i Świętochną przełożoną tegoż klasztoru, odstąpiona została, w zamian za wieś Katowice na Górnym Śląsku, Janowi z Tęczyna herbu Topór, kasztelanowi krakowskiemu. Rok wcześniej, kmieć Szczepan oraz Hanka córka Jaszka z Gnatowic sprzedają swoje ojcowizny wspomnianemu Janowi z Tęczyna za 60 grzywien. Za tę samą cenę w roku 1400 sprzedaje mu swoją ojcowinę w Gnatowicach, Szczepan i jego syn Piotr z Gnatowic. W roku 1417 w Gnatowicach był jeszcze folwark sołtysi, a funkcję tę pełnił jakiś Andrzej z Gnatowic. Dziesięć lat później całe Gnatowice należały już do Tęczyńskich, a folwark sołtysi z całą pewnością został przez nich wykupiony lub zagarnięty. 
Jan Długosz w Liber Beneficiorum (1470-80) potwierdza, że wieś należała do Jana Tęczyńskiego herbu Topór. W tym czasie we wsi było 5 łanów kmiecych, dwór i folwark rycerski (pewnie dawny sołtysi) z rolami (łanami). Z prawie wszystkich łanów kmiecych dziesięcinę snopową i konopną wartości 7 grzywien oddawano do prebendy Dziewięcielskiej w katedrze krakowskiej, a z ról jakiegoś folwarczku (?) i niektórych ról kmiecych (ok. 2 łanów), dziesięcinę o wartości 1 grzywny oddawano do altarii św. Andrzeja, która również znajdowała się w katedrze krakowskiej. Natomiast z dworu i folwarku rycerskiego (Tęczyńskich) dziesięcinę o wartości 3 grzywien oddawano plebanowi z Tęczyna. Wcześniej tę część dziesięciny zbierał klasztor w Tyńcu, który prawo do niej otrzymał od biskupa krakowskiego — Zbigniewa Oleśnickiego. W latach 1489 — 94, 1496, 1499, 1500 i 1508 poboru podatku poradlnego dokonano z 5 łanów kmiecych. W roku 1530 poboru podatku dokonano również z 5 łanów kmiecych i karczmy z ¼ roli. W roku 1529 Gnatowice wraz z Chorążycami i Przesławicami nadal należały do Tęczyńskich, świadczy o tym fakt, że dziesięcinę o wartości 16 grzywien zbierano łącznie, z wszystkich trzech wsi łącznie. 
Lustracja z 1564 roku wykazuje, że w Gnatowicach nadal 5 łanów, od których skarb królewski miał prawo do poboru podatku. 
Rejestr z 1581 roku wymienia w Gnatowicach 5  kmieciów (już) na półłankach, 2 zagrodników bez roli, 1 komornika bez bydła i 1 dudę. Właścicielem wsi był Jarosz Przecławski herbu własnego — Krupka (dwie lilie [jak Gozdawa] w pas). Widać z tego, że kmiecie nie mieli już połowy ziemi, która najprawdopodobniej trafiła do folwarku.
Wieś od początku należy do parafia p.w. śś. Piotra i Pawła Apostołów w Koniuszy. We wsi znajduje się kaplica p.w. Matki Bożej Nieustającej Pomocy. Również od wczesnego średniowiecza do połowy XV wieku wieś znajdowała się pod jurysdykcją kasztelana brzeskiego (krakowskiego), później do powiatu krakowskiego (1490-1581) i od 1581 do 1795 roku Gnatowice należały do powiatu proszowickiego. 
Rejestr poborowy województwa krakowskiego z roku 1629 informuje, że Piotr Przecławski (syn?), oddał w imieniu właściciela — Heronima Przecławskiego herbu Krupka, pobór ze wsi od 2 ½ łana kmiecego, 3 zagród bez ról i 5 komorników bez bydła. Łącznie pobór wyniósł 12 florenów i 28 groszy. Między rokiem 1581 a 1629 wieś zmieniła właściciela, został nim przedstawiciel rodu Przecławskich. W roku 1680 sytuacja również się nie zmieniła, gdyż jako właściciel wsi figurował Piotr Przecławski. Tym razem pobór wyniósł 116 florenów i 12 groszy. 
W latach 1783-1792 Gnatowice nadal były własnością szlachecką. Właścicielami byli sukcesorzy Hieronima Otfinowskiego, w tym jego żony — Dębskiej. Wieś liczyła 18 domów (dwór z folwarkiem, młyn, browar i karczma, 9 zagród zagrodników o 1 gospodarzu, 2 zagrody chałupników o 2 gospodarzach i 3 zagrody chałupników bez ogrodu i gruntu) i 96 mieszkańców (w tym 5 Żydów, nie wiadomo czy w karczmie czy też w browarze). 
W roku 1827 wieś liczyła 17 gospodarstw (domów) i 123 mieszkańców, a w roku 1880 wieś liczyła 19 gospodarstw i 168 mieszkańców, którzy gospodarowali na 90 morgach. Własność dworska to 409 mórg. Od pierwszej połowy XIX wieku wieś należała i nadal należy do gminy Koniusza.
Tekst pochodzi z opracowania "Heraldyka Gminy Koniusza" autorstwa Włodzimierza Chorązkiego


GÓRKA JAKLIŃSKA

SOŁTYS  Mirosław Czyż
tel. 600 615 567

Z-CA SOŁTYSA  Jolanta Goldman-Pluta

RADA SOŁECKA:
Leszek Krosta
Michał Kłosowski
Tomasz Piątek

GÓRKA JAKLIŃSKA (ok. 233 mieszk i 50 gospodarstw) — (Gorka — 1376, de Gorcza — 1382, de Gorzek — 1385, de Gorek — 1403, de Gor — 1414, Gorky — 1470-80). Od wczesnego średniowiecza, wieś stanowiła własność rycerską (szlachecką). Nazwa wsi nie wymaga wyjaśnienia. W roku 1376 wzmiankowany jest w niej Klemens z Górki, a w latach następnych: Śmił z Górki (1379-82; Zbyszek z Górki i Żerkowic (1379-99); Jan lub Jaszek z Górki (1382-99) syn Krzesława (1383-86); Piotr Grad z Górki i Polekarcic (1396-1411), w tym samym czasie: Piotr i Wyszek z Górki. W 1 połowie XV wieku jakąś częścią Górki władali Klemens Kukiełka i jego syn Stanisław. Ten ostatni w roku 1440 sprzedał Stanisławowi (Wronińskiemu) z Rudna Górnego za 150 grzywien i konia wartości 50 grzywien swoją część Górki. W tym czasie nominalnym właścicielm drugiej części wsi był Jan Poborowski. Przez dziesięciolecia wieś znajdowała się w licznych, dłużnych zastawach. W roku 1470 było tu 7 łanów kmiecych i dwa folwarki rycerskie. Ze wsi zbierano dziesięcinę o wartości 6 grzywien którą zbierał wikariusz prebendy Łetkowskiej. W tym czasie wieś nadal należała do Jana Poborowskiego i synów Stanisława, Jana i Stanisława Wronińskich (obaj herbu Stary Koń). Jednak już w roku 1482 Maciej Poborowski z Górki również herbu Stary Koń, sprzedał swoją część wsi z folwarkiem (2 ½ łana) braciom Stanisławowi i Piotrowi Masłowskim z Wierzbna (później i z Górki) za 860 florenów węgierskich. W roku 1488 bracia Wronińscy podzielili się dobrami i Stanisławowi przypadła część Wierzbna oraz dobra w Górce. Losy wiekszej części Górki (folwarku i pozostałych 4 ½ łana), były bardziej skomplikowane. W latach 1494-97 sprawy własnościowe wyjaśnia i reguluje Dorota dziedziczka Wierzbna i cz. Górki, córka Jana „Kłonki” Wierzbieńskiego, a później żona Jana Kmity z Gór i Racławic herbu Kmita (Szreniawa odm.). Po jej śmierci mąż jej — Jan Kmita odziedziczył 1/3 wsi Górka. Właścicielem kolejnej części był niejaki Jan Konarski, ale i ta część między rokiem 1497-1530 trafia w ręce Kmitów. W wyniku kolejnych procesów sądowych, podziału majątku i koligacji małżeńskich, wieś znów miała 2-3 właścicieli. We wsi pojawili się Ujejscy, spokrewnieni z Kmitami. Należy dodać, że prawie wszystkie rodziny szlacheckie z Górki oraz terenu powiatu proszowickiego były ze sobą mocno spokrewnione lub spowinowacone. Wszystkie one były uwikłane w spory sądowe o zwroty długów i zastawów dóbr, realizację ugód, przejęcia zastawów dóbr, oprawy posagowe, wiana, egzekucje postanowień testamentowych, niedotrzymanych terminów spłat, zagarnięcia ziemi lub plonów, pobicia, zranienia, a nawet morderstwa, np. Jan Kmita z Górki i Jan Kociński z Charsznicy zmuszeni byli do wypłacenia synom (Grzegorzowi i Janowi) „zarąbanego mieczami” w proszowickim ratuszu, podsędka krakowskiego — Łukasza Zebrzydowskiego z Połajowic, główszczyzny po 60 grzywien srebra. Inny przypadek, w roku 1456 Jan Poborowski pozywał do sądu prepozyta krakowskiego — Jakuba, o to, że wynajął ludzi z Wawrzeńczyc, którzy napadli na jego dwór, wyłamali bramę, zniszczyli 4 drzwi i zabrali mu dwa konie wartości 60 grzywien i inne cenne rzeczy.
Dziesięcinę snopową i konopną z łanów kmiecych wartości 7 grzywien pobierał wikary prebendy Łętkowskiej w katedrze krakowskiej. W roku 1529 dziesięcinę snopową z folwarku wartości 3 ½ grzywny oddawano plebanowi w Modlnicy, a z 7 łanów kmiecych wartości 10 grzywien nadal odbierał wikary prebendy Łętkowskiej.
Lustracja z 1564 roku wykazuje, że w Górce Jaklińskiej był 1 łan (prawdopodobnie nominalnie — sołtysi), od którego skarb królewski miał prawo do poboru podatku.
Wieś od początku należy do parafia p.w. śś. Piotra i Pawła Apostołów w Koniuszy Również od wczesnego średniowiecza do połowy XV wieku wieś znajdowała się pod jurysdykcją kasztelana brzeskiego, a od końca XV wieku do 1795 roku Górka Jaklińska należała do powiatu proszowickiego. 
Rejestr z 1581 roku wymienia w Górce Jaklińskiej dwie części: pierwsza — Sebastiana Ujejskiego, która składała się z 1 łanu kmiecego, a druga — Sarbskiego herbu Belina, miała kmieciów na 3 ½ łana, 1 zagrodnika bez roli i 1 komornika bez bydła. Z całą pewnością 2 ½ łana kmiecego w nieustalonych okolicznościach przyłączono do folwarków szlacheckich (jeszcze w roku 1529 było ich 7).
W 1629 roku Górka Jaklińska należała już do wyłącznie do Mikołaja Ujejskiego herbu Nowina, ale poboru dokonał Piotr Ujejski (syn?). We wsi było wtedy 4 ½ łana kmiecego i 2 zagrodników z rolą. Łączny pobór wynosił — 19 florenów i 18 groszy. Rejestr z roku 1680 nie wykazuje zmian, ale nowym właścicielem był Jan Leszczyński herbu Belina. Tym razem pobór wynosił 176 florenów i 12 groszy. 
W latach 1783-1792 Górka Jaklińska w dalszym ciągu była własnością szlachecką. Właścicielem był Tomasz Saryusz Jakliński herbu Jelita, podsędek ziemi krakowskiej. Wieś liczyła 13 domów (dwór z folwarkiem i browar, 2 zagrody kmiece i 9 zagród zagrodników) i 98 mieszkańców (w tym 3 Żydów w browarze). 
W roku 1827 wieś liczyła 8 gospodarstw (domów) i 90 mieszkańców, a w roku 1880 wieś liczyła 12 gospodarstw i 142 mieszkańców, którzy gospodarowali na 60 morgach. Własność dworska to folwark na 351 morgach. Od pierwszej połowy XIX wieku do połowy XX wieku wieś należała do gminy Wierzbno.
Tekst pochodzi z opracowania "Heraldyka Gminy Koniusza" autorstwa Włodzimierza Chorązkiego

 

KARWIN

SOŁTYS   Andrzej Kuraś
tel. 12 386 91 54

Z-CA SOŁTYSA  Helena Klęk

RADA SOŁECKA:
Artur Kaciński
Marcin Pająk
Jerzy Kowalik
 

KARWIN (ok. 476 mieszk i 125 gospodarstw) — (Charwvino — 1229, Charvin — 1363, Charwym — 1401, Charbin — 1419, Carwin — 1470-80, Charwin — 1564, Karwin — 1564). Nazwa wsi trudna do wytłumaczenia, jednak wskazuje ona na bardzo stare pochodzenie, gdyż końcówka –in, świadczy, że istniała w X — XI wieku! Analogicznie jak pobliskie wioski: Bobin, Grębocin, Prandocin czy Żębocin. Być może znalazła się wśród pierwszych uposażeń dla klasztoru Benedyktynów z Tyńca z końca XI wieku, których dokonała królowa (węgierska) Judyta, żona księcia Władysława Hermana, ale nie została wymieniona w dokumencie legata papieskiego Idziego z roku 1123-25, gdyż mnisi mieli w niej tylko... skrawek wsi. Od wczesnego średniowiecza składała się z trzech części: kmiecej, duchownej i drobnej własności rycerskiej (szlacheckiej). Pierwsza oficjalna wzmianka o własności klasztornej (bendyktynów z Tyńca) pochodzi z bulli papieskiej z roku 1229. W roku 1363 Kazimierz Wielki zwalnia kmieci — poddanych klasztoru z Karwina, od wszelkich powinności na rzecz króla, tj. ospu, robocizn i innych świadczeń. Dobra klasztorne w Karwinie potwierdzone zostały w źródłach z lat: 1367, 1385, 1399, 1402, 1404-05 (dotycząca m.in. warunków pojenia bydła w strumyku Ropotek przez poddanych klasztornych, rycerskich (szlacheckich) i wolnych). 
W roku 1401 w Karwinie był gaj tzw. Karwiński oraz gaje: Winnica i Stajadła oraz łąka zwana Dąbecka. W latach 1408-30 wzmiankowane są w Karwinie gaje: Wiśniowa Góra, Jakuszowiec i Malęczyniec, a także sadzawki z gajem Sitowiec. Sadzawki te powstały po spiętrzeniu wód strumyka Ropotek (Kitlowiec) systemem jazów. Za system jazów i sadzawek odpowiedzialny był jakiś włodarz (rycerz, sołtys?) Tomasz z Karwina (wzm. 1441-65). Corocznie miał, przy pomocy 10 poddanych opata i 4 swoich ludzi, po św. Wojciechu dbać o powierzone sadzawki i właściwe oznakowanie ról i łąk, a także gajów rycerskich, klasztornych i kmiecych. W roku 1442, w zamian za jakąś niwę, wspomniany Tomasz miał wyłączność na wspomniane sadzawki, ale w zamian, własnym sumptem miał je grodzić, konserwować i odmulać oraz wykonać koryta i poidła dla bydła. Źródła z 2 połowy XV wieku wymieniają jeszcze porośniętą drzewami i zaroślami Górę Masłowską.
Zanim w Karwinie doszło do radykalnych zmian własnościowych, do 2 połowy XV wieku obecna była tu liczna, drobna własność rycerska i prawdopodobnie folwark sołtysi. Pod rokiem 1379 wzmiankowany był w źródłach Wawrzyniec z Karwina oraz (kmiecie?): Sobek, Witek (1382), Marek (1384), Mikołaj z Karwina (1385) oraz kolejni kmiecie: dwóch Jakubów, Dominik, Wojciech i Wierniarz. W roku 1397 wspominany jest Wojciech z Karwina (rycerz?) i jego kmieć Staniec. W latach 1398 — 1415 wzmiankowany jest Krystyn z Karwina i Wierzbna herbu Jastrzebiec, brat Jaszka i Dobka z Wierzbna i Czadra z Marcinkowic. W roku 1399, Jaszek kmieć Doroty, wdowy po Siecieju z Raciechowic. Kilka lat później wzmiankowani są w Karwinie inni kmiecie: Jaszek Balica, Jan Kość, Stanisław Głód, Stanisław Balica i Grzegorz Szeglej. 
W roku 1468 król Kazimierz Jagiellończyk odkupił za 550 srebrnych grzywien od Dobiesława Karwińskiego herbu Radwan i Mikołaja Sarbskiego herbu Czewoja, folwark i 4 ½ łana kmiecego i przekazał te włości Maciejowi, opatowi klasztoru Benedyktynów w Tyńcu, jednocześnie zwalniając ich z obowiązku uczestnictwa w wyprawach wojennych i innych ciężarów publicznych. Drugą część Karwina odsprzedał bezpośrednio Benedyktynom w roku 1469 Dobiesław Swoszowski i jego żona Jadwiga, córka wspomnianego włodarza Tomasza z Karwina. W 1474 roku było tu jeszcze 3 łany kmiece, które należały jeszcze do wspomnianego Dobiesława Karwińskiego, i tę część dla klasztoru odkupił król Kazimierz Jagiellończyk za 450 grzywien. Czynsz w tych klasztornych dobrach, wynosił z jednego łana — grzywnę, z drugiego kopę groszy, a z trzciego grzywnę i 16 skojców. Wszyscy oni oddawali po 30 jaj, 2 kapłony, 2 sery i odrabiali pańszczyznę jeden dzień w tygodniu, mieli obowiązek tzw. powabu i oddawali również osep owsa dla koni. Łącznie klasztor w Karwinie posiadał 6 swoich dawnych łanów kmiecych, opacki folwark i karczmę (płaciła 3 grzywny czynszu) oraz 4 ½ łana z części porycerskiej, dawny folwark rycerski (sołtysi?) oraz karczmę. Jednym z właścicieli pozostałych łanów w Karwinie, w tym części góry, którą nazywano zapewne od nazwiska właściciela — Masłowska, był właśnie jakiś Masłowski z Szarbi i Wierzbna. Trudno ustalić, czy w tej części był folwark i ile faktycznie było łanów. Jedne źródła podają, że był to 1 łan, a drugie, że 2 ½ , a nawet 3. (Być może 2 łany odkupił od klasztoru Masłowski?). We wsi był jeszcze jakiś wolny kmieć (może były sołtys?) — Pająk, któremu pozostawiono ½ łana z dawnych włości dworskich (rycerskich). Karczmę z przyległą rolą miał pleban z Czulic. 
W rycerskiej „resztówce” (2 ½ — 3 łany) było 4 zagrodników z rolami, którzy w roku 1480 płacili po 6 groszy czynszu. Największa część wsi była klasztorna, bo w jej skład wchodziło z całą pewnością 6 łanów kmiecych (dawnych, starych?), od których płacili czynsz w wysokości po 3 grzywny bez 8 groszy oraz odrabiali pańszczyznę jeden dzień w tygodniu. W kolejnej klasztornej części wsi były prawdopodobnie jeszcze 4 — 4 ½ łana kmiecego, od których płacili oni po 3 grzywny i 8 skojców czynszu oraz odrabiali pańszczyznę własnym sprzężajem dwa dni w tygodniu oraz oddawali po 30 jaj i 2 kapłony. Z biegiem lat wszystkie trzy części połączone zostały w jedną całość, której wyłącznym właścicielem był już klasztor Benedyktynów z Tyńca. W roku 1529 wieś płaciła łącznie klsztorowi 30 grzywien i 12 groszy czynszu.
Jan Długosz w Liber Beneficiorum (1470-80) podaje, że właścicielem części wsi był klasztor Benedyktynów z Tyńca, a drugiej części właścicielem był właściciel Szarbi (Masłowski?). Dziesięcinę snopową i konopną ze „starej” części klasztornej, w której było było (6 — 7) łanów kmiecych, karczma z rolą, 4 zagrodników z rolą i karczma dawniej szlachecka oddawana była plebanowi w Igołomii. Dziesięcinę z klasztornego folwarku (2-3 łany?) zbierał opat klasztoru tynieckiego. Dziesięcinę z drugiej części klasztornej (do niedawna szlacheckiej), ok 4 —4 ½ łana oraz folwarczku (1 łan?) i 2 łanów kmiecych, które należały do dziedziców Szarbi, a także karczmy plebana z Czulic, pobierał pleban z Raciechowic. W części rycerskiej były jeszcze 4 zagrody zagrodników.
Poradlne z Karwina nie było płacone w roku 1564. Wieś zobowiązana była jednak do świadczeń na rzecz króla, a mianowicie od 1 łana na św. Marcina należało oddać 4 grosze oraz tzw. sep (osep), czyli miarę żyta i 2 miary owsa. Ponadto na wsi ciążyły dodatkowe powinności na rzecz folwarku królewskiego w Proszowicach: ... powinna zaorać i zasiać jutrzyny [z których zbiory] i do gumna (stodoły) [królewskiej] zwieźć, bróg nowy uczynić i stare oprawować [starą słomę uporządkować] każdego roku. Kmiecie [na rzecz dworu królewskiego w Proszowicach] a dawają 6 wozów społecznie trzykroć do roku drew przywieźć z Puszczy Niepołomickiej. Powinni też łąki sprawić swoim nakładem do folwarku, powinni w tym celu gnojem nawieźć, tam gdzie urzędnik rozkaże. Wszystkich czynności 6 dni w roku. Podobny obowiązek ciążył na wsi odnośnie królewskiego folwarku w Kacicach. 
Rejestr z 1581 roku wymienia w Karwinie kmieciów na 12 łanach, 4 zagrodników z rolą, 1 zagrodnik bez roli, 4 komorników z bydłem i 13 komorników bez bydła. Wieś nadal należała do benedyktynów z Tyńca, lecz właścicielem mniejszej części był niejaki Popławski. 
Wieś od początku należy do parafia p.w. Znalezienia Krzyża Świętego w Dobranowicach. We wsi znajdują się dwie kaplice filialne: Karwinie — Kolonii Średniej znajduje się murowana kaplica p.w. Matki Boskiej Częstochowskiej, a w Karwinie — Kolonii Równia, drewniana kaplica p.w. Matki Bożej Królowej Polski. 
Również od wczesnego średniowiecza do połowy XV wieku wieś znajdowała się pod jurysdykcją kasztelana brzeskiego, a od końca XV wieku do 1795 roku Karwin należał do powiatu proszowickiego. 
W 1629 roku Karwin należał do opactwa Benedyktynów w Tyńcu oraz do Jana Rogozińskiego, który oddał pobór z 2 ½ łana. W tej części wsi było: 2 rzemieślników 3 kmieci półłanowych; 1 komornik z bydłem; 5 komorników bez bydła, 2 chałupników bez roli. Łącznie 16 florenów i 28 groszy. W roku 1680 jest już nowy właściciel — Jan lub Stanisław Piegłowski, który oddał pobór w wysokości 162 florenów. W strukturze zawodowo-własnościowo-społecznej nic się nie zmieniło. 
W latach 1783-1792 Karwin nadal była własnością opactwa benedyktynów z Tyńca w posesji księdza prymasa jako komendatariusza. Wieś liczyła 33 domy (dwór z folwarkiem, młyn, karczma, 2 zagrody kmiece o 2 gospodarzach i 9 zagród kmiecych o 1 gospodarzu, 15 zagród zagrodników, 3 rzemieślników z gruntem i 1 komornik bez gruntu) i 204 mieszkańców (w tym 5 Żydów w karczmie oraz 5 szlachciców we dworze). 
W roku 1818 dobra te przeszły na własność Skarbu Narodowego. W roku 1827 wieś liczyła 40 gospodarstw (domów) i 269 mieszkańców, a w roku 1880 wieś liczyła 69 domów (86 gospodarstw rolnych) oraz 266 mieszkańców, którzy gospodarowali na 573 morgach i 98 prętach. Własność dworska to folwark na 456 mórg. 
W latach 1818 — 1866 dobrami poduchownymi, które przeszły na własność Skarbu Narodowego, zarządzali zarządcy lub dzierżawcy. W roku 1867 dobra karwińskie nadano carskiemu generałowi Belegardowi, którego spadkobiercy gospodarowali tu do I wojny światowej. 
Od pierwszej połowy XIX wieku do połowy XX wieku wieś należała do gminy Wierzbno.
Tekst pochodzi z opracowania "Heraldyka Gminy Koniusza" autorstwa Włodzimierza Chorązkiego

 

KONIUSZA

SOŁTYS  Iwona Wójcik
tel. 600 365 862

Z-CA SOŁTYSA  Magdalena Samborek

RADA SOŁECKA:
Joanna Warchoł
Bogusław Krzek
Sławomir Chodźba
Lucyna Korzec
Zdzisław Szwajca



KONIUSZA (ok. 260 mieszk i 58 gospodarstw) — (Conusa — 1212, Conussa — 1326, Conussza — 1368, Coniusa — 1372, Chonuscha — 1470, Conyuscha — 1470-80, Koniuscha — 1564, Koniusza — 1581, Koniusza — 1629). Istnieją przesłanki, iż w czasach państwa wielkomorawskiego (przełom IX-X wieku) w pobliżu Góry Koniuskiej istniał ośrodek chrystianizacyjny w obrządku słowiańskim, powstały w miejscu pogańskiego „Świętego Gaju” i gontyny. W czasach pierwszych Piastów Koniusza nadal była ważnym ośrodkiem administracyjnym, osadniczym i chrystianizacyjnym. Zawsze była uważana za legendarne gniazdo rodu rycerskiego Szreniawitów. Jan Długosz podaje treść tej legendy (2 poł. XV wieku): „Przybysław rycerz herbu Śrzeniawa, z krzyżem albo bez krzyża, tego nie dokładam, na górze pod Proszowicami, kędy teraz Koniuszą zowią, miał dwór swój. Ten przedał konia do Węgier jednemu panu albo staroście, który potem we trzy lata przyszedł do niego, stado wielkie z sobą przygnał, a u drzwi albo wrót stając, rżał kopiąc nogą, aż pan usłyszał. Porwawszy się ze snu, słysząc ono rżenie i tąpanie końskie, przelękniony czeladź albo sługi pobudziwszy, wyszedł, obaczywszy że konie, niemasz nikogo na nich, wpuścił w dwór konia onego i na stanie pojął. A gdy się żaden nie upomniał stada onego, on za ono dobrodziejstwo pańskie na owem miejscu kędy dwór miał, ku czci i ku chwale jego świetej kościół zbudował i nadał, który aż po ten wiek trwa. A dlatego onę górę i kościół zową Koniuszą”. Wszystko to miało się dziać na poczatku XII wieku. 
To, że wieś jest bardzo stara świadczą pierwsze o niej wzmianki. W roku 1212 wspomniany jest rycerz Gaweł z Koniuszy, który brał udział w rycerskim wiecu w Mąkolnie k. Kalisza z udziałem księcia Leszka Białego i Konrada Mazowieckiego. W roku 1222 rycerz Bogusław z Koniuszy był uczestnikiem sądu wiecowego możnowładztwa i rycerstwa zwołanego przez Leszka Białego nad Szreniawę przy Kamiennym Moście (miejsce niezidentyfikowane). Informacja w dokumencie z roku 1286 o kościele w Koniuszy, ale w świetle badań sam dokument okazał się czternastowiecznym falsyfikatem, co nie znaczy, że informacja ta jest fałszywa. Nie wiadomo, w jakich okolicznościach wieś przeszła z rąk rycerskich, w ręce kościelne. Jeszcze przez cały wiek XV okoliczni własciciele dóbr pozbywali się resztek dóbr (łąk, skrawków ról i gajów) w Koniuszy. U progu XVI wieku wszystkie grunty w Koniuszy należały już do miejscowego kościoła. Wspomniani, okoliczni własciciele zadowolili się tylko prawami do tzw. patronatu.
Z całą pewnością zasadnicza część wsi przeszła w ręce Kościoła przed rokiem 1366, gdyż w tymże roku król Kazimierz Wielki na prośbę plebana Jakuba wyłącza poddanych kościoła (nazywanych świątnikami) spod jurysdykcji wojewodów, kasztelanów i sędziów, podsędków i całą władze oddaje kolejnym plebanom, na prawach należnych katedrze wawelskiej. Od tej pory kościół w Koniuszy miał dwóch plebanów, nad którymi patronat sprawowali okoliczni właściciele dóbr. Patroni ci oddawali plebanom ze swoich folwarków i wsi dziesięcinę i finansowali utrzymanie kościoła.
Po kilkudziesięciu latach okazało się, że jednoczesne rządy dwóch plebanów przyniosły opłakane skutki: „...niedbalstwo, spory tychże plebanów doprowadziły kościół do kompletnego upadku i strat, tak, że parafianie są zaniedbywani w zakresie nabożeństw”. Dlatego też 6 lutego 1420 roku doszło do spotkania i narady aktualnych patronów kościoła: Piotra z Wiśnicza herbu Szreniawa, Piotra z Kurowa, Offki Przybkonisa z Damienic, Marcjana i Przybysława z Poręby, Marcina z Łaganowa i Piotra Damienic. Na tym spotkaniu uzgodnili uposażenie kościoła oraz postanowili, że uposażenie drugiego plebana w postaci dziesięciny z całości wiosek Biórkowa, Łyszkowic oraz ról szlacheckich Polekarcic, przekazane zostanie na utrzymanie nowo zaprowadzonej prebendy śś. Piotra i Pawła Apostołów i funkcji prebendarza (w zamian za funkcję drugiego proboszcza w parafii). Niedługo potem w Koniuszy wzniesiono kościół kamienno-ceglany. O nim to wspomina Jan Długosz w roku 1470. 
18 marca 1531 roku król Zygmunt Stary przywilejem wydanym w Krakowie uwalnia poddanych kościelnych od ciężarów publicznych, co potwierdził król michał Korybut Wiśniowiecki 30 października 1669 roku. Jeszcze w latach 1535-36 aktualni wtedy kolatorzy (patroni, dobroczyńcy) kościoła w Koniuszy: Mikołaj Melcher — dziedzic części Poręby, Mikołaj Czarny — właściciel Szreniawy, Andrzej Gołecki — właściciel części Trzebienic, zrzekli się swoich praw kolatorskich na rzecz Piotra Kimity z Wiśnicza — wojewody sandomierskiego. 
W roku 1592 zmarł Piotr Kmita, a jego spadkobierca — Stanisław Barzi przekazał prawo patronatu na probostwo w Koniuszy Akademii Krakowskiej, a ściślej Collegium Iuridicum. Częściowe prawo patronatu nad probostwem w Koniuszy mieli jeszcze na mocy układu z 10 czerwca 1686 roku aktualni dziedzice Piotrkowic Małych i Damienic, ale zobowiązani byli oni do wyboru na proboszcza profesora prawa Akademii Krakowskiej. W 2 połowie XVII wieku Augustyn Raczkowski ustanowił w Koniuszy altarię p.n. Altaria św. Marcina. Tym sposobem w koniuskiej parafii było trzech duchownych: proboszcz z Collegium Iuridicum Akademii Krakowskiej (prawie zawsze nieobecny), wikary-prebendarz śś. Piotra i Pawła Apostołów i wikary-altarysta św. Marcina. 
Jak pisze Jan Długosz w Liber Beneficiorum, w Koniuszy w latach 1470-80 było 7 łanów kmiecych i plebański folwark Kościół w Koniuszy (pleban i prebendarz) odbierał dziesięcinę z : 2 folwarków i części ról kmiecych w Wierzbnie (wartość — 12 grzywien srebra dla plebana i 1 grz. i 2 gr — prebendarz), z folwarku i części łanów kmiecych w Siedliskach (5 grz. — pleban i 1 grz. i 2 gr — prebendarz), z folwarku i z łanów kmiecych w Łyszkowicach (14 grz. — prebendarz), z 2 folwarków i z łanów kmiecych w Polekarcicach (18 grz. — prebendarz), z folwarku i z łanów kmiecych w Przesławicach (13 grz. — pleban i 1 grz. i 2 gr. — prebendarz), z folwarku i łanów kmiecych w Piotrkowicach Małych (1 grz. i 2 gr — prebendarz), z folwarku i łanów kmiecych w Damianicach (1 grz. i 2 gr — prebendarz), z folwarku i z łanów kmiecych w Jazdowiczkach (8 grz. — pleban i 1 grz. i 2 gr — prebendarz), z folwarku w Kępie (6 grz. — pleban i 1 grz. i 2 gr — prebendarz) i folwarku w Rzędowicach (4 grz. — pleban i 1 grz. i 2 gr — prebendarz). Z całej wsi Stanisławice oraz z części ról w Damianicach i Cikowicach pleban zbierał dziesięcinę wartości 10 grzywien. Prebendarz zbierał dodatkowo dziesięcinę wartości 9 grzywien z połowy Biórkowa. Pleban zbierał dodatkowo z tych wsi, które należały do prebendarza po 1 grzywnie i 29 groszy oraz po 24 grosze za koledę i 2 ½ grzywny z całej parafii za tzw. klerykaturę. Widać z tego że dochody plebana i prebendarza były znaczne i zapewniały dostatnie życie kolejnym profesorom Akademii Krakowskiej (pleban ok. 100 grzywien z dziesięcin i innych powinności oraz ok. 150-200 dochodu z samej wsi i folwarku, razem ok. 250 — 300 grzywien; prebendarz odpowiednio ok. 75 i 100 grzywien, razem ok. 175 grzywien). Np. przeciętna wieś w tym czasie kosztowała od 500 do 800 grzywien. Należy przypomnieć, że grzywna to od 196 do 234 gramów srebra. 
Poradlne z Koniuszy (zgodnie ze wcześniejszymi przywilejami) nie było płacone w roku 1564. Rejestr z 1581 roku wymienia w Koniuszy w części plebańskiej: 7 kmieci na półłankach, 2 zagrodników bez roli i 3 komorników bez bydła. W części należącej do prebendy koniuskiej było: 2 zagrodników z rolą, 3 komorników bez bydła, 1 przekupień i 2 rzemieślników. 
Niewykluczone, że pierwszy kościół (drewniany) w Koniuszy mógł być wzniesiony jeszcze w XII wieku, ale pierwsza wzmianka o parafii koniuskiej, a ściślej o jej plebanach, pochodzi z pierwszego Rejestru Świętopietrza z roku 1326, kolejna z 22 lipca 1366, kiedy to Kazimierz Wielki wystawił przywilej dla miejscowego kościoła. Niepewna jest informacja o parafii koniuskiej z roku 1322. Parafia nosi wezwanie śś. Piotra i Pawła Apostołów, początkowo wieś należała do dekanatu pleszowskiego, później do dekanatu Witów (od 1429 roku), a od 1598 roku do dekanatu Proszowice. Do parafii należały następujace wioski: Chorążyce, Damianice, Górka Jaklińska, Gnatowice, Jazdowice (ob. Jazdowiczki), Kępa, Koniusza z Bugajem, Łyszkowice, Piotrkowice Małe, Polekarcice, Posądza, Przesławice, Rędziny, Rzędowice, Siedliska i Wierzbno. 
Udokumentowani w źródłach plebani, prebendarze, proboszczowie i wikarzy kościoła w Koniuszy: pleban Jan (1322-27), pleban Herman lub Hermaszko (1326-7), pleban Zbigniew ze Szczyrzyca (1328), pleban Świętosław, wicearchidiakon krakowski (1342-5), plebani Wierzchosław i Piotr (1350-55), pleban Jakub (wzm. od 1366 roku do 1372), pleban Wierzchosław (1379-89), wikary — Piotr (1379), wikary — Gniewomir lub Gniewek (1379-84), wikary — Niemir (1381), wikary — Jan (1382), wikarzy — Stanisław i Mikołaj (1381-82), wikary — Andrzej (1382-84), wikary — Jakub (1384-85), wikary — Wojciech (1390-93), wikary — Janusz (1392), wikary Jakub lub Jakusz (1392-96), wikary, a później pleban Maciej (1394-1405), wikary — Marek (1399), wikary — Więcesław (1400), wikary — Piotr (1403-04), wikary — Przybysław lub Przybek (1403-05), pleban Dobiesław lub Dobek (1404-10), Jan (1409-16), wikary — Maciej (1418), Andrzej (wzm. 1420), wikary — Jan (1463-64), pleban Przybysław lub Przybek s. Przybysława herbu Szreniawa z Poręby Górnej, pleban i prebendarz (1462-97) oraz Mikołaj rektor szkoły w Koniuszy. W latach 1518-23 lub 1529-31 proboszczem w Koniuszy był Barnard Wapowski (ur. 1450, zm. 1535 roku), znany historyk, kartograf Polski. W latach 1536-40 — Karol Antoni Bonończyk, kanonik krakowski i płocki. Po nim był do roku 1548 Anzelm Ephorinus, doktor medycyny. Zanim został doktorem medycyny i pierwszym lekarzem Krakowa, wykładał dialektykę i logikę. Od 1548 do 1562 był proboszczem Szymon z Pilzna. Od 1562 roku do 1573 roku — Walenty Herbut, proboszcz Koniuszy i jednocześnie biskup przemyski; Franciszek Bonar (1573-81), Andrzej Ciekliński (1581-86), Jan Wolbram, profesor prawa (1586-91), Włoch — Benedicto Bandini (1591), Bartłomiej Gatkowski, archidiakon krakowski (1591-97), Piotr Gorsinus (Gorczyn) w latach 1597-1616. Kolejnymi proboszczami byli: Jakub Najmanowicz, doktor filozofii i prawa, rektor Akademii Krakowskiej wybierany na stanowisko rektora szesnaście razy w latach 1621-36. Proboszczem w Koniuszy był w latach 1616-23. Jakub Najmanowicz zmarł w roku 1641. W latach 1623-29 proboszczem był Marcin Gilowski, doktor teologii. Został on wybrany na proboszcza staraniem kolatorów (właścicieli) z Piotrkowic Małych. W roku 1640 wzmiankowany był wikary — Krzysztof Fryk. Po nim był nieznany z nazwiska proboszcz, a od 1641 do 1652 roku Jakub Górski doktor obojga praw i kanonik kolegiaty Wszystkich Świętych w Krakowie. W roku 1652, przez kilka miesięcy był Stanisław Różycki, doktor obojga praw, kanonik krakowski. W latach 1652/53 był Wawrzyniec Karyński, doktor obojga praw, profesor Akademii Krakowskiej. Nie można precyzyjnie ustalić dat, ale w latach 1653-1730 było kilkunastu proboszczów: Stanisław Ossędowski, doktor obojga praw, profesor Akademii Krakowskiej, kanonik i poeta, zmarły w 1680 roku; Hiacynt Tomaszewicz, doktor obojga praw, profesor Akademii Krakowskiej i kanonik kolegiaty Wszystkich Świętych w Krakowie, zmarł w 1682 roku. Te same funkcje pełnił zmarły w 1692 roku Samuel Formankowicz. Po jego śmierci kolatorzy wybrali Zachariasza Theszarowicza doktora obojga praw i profesora Akademii, a Akademia Krakowska — Jana Ekarta, doktora i profesora. Utrzymał się ten drugi. Kolejnym był Stanisław Kutlinowski, doktor oboga praw, dziekan kościoła św. Michała w Krakowie (zm. 1730), Wojciech Miciński, kanonik krakowski, doktor obojga praw i rektor Akademii Krakowskiej (zm. 1735 roku w Biórkowie); Klemens Stanisław Kostka Herka, prof. Języka francuskiego w Akademii Krakowskiej, potem rektor Akademii Poznańskiej (zm. 1759). Kolejnym był Jakub Marciszewski, doktor obojga praw, dziekan wydziału teologicznego Akademii Krakowskiej i kanonik krakowski. Pełnił posługę proboszcza w latach 1765-73. Po nim był Andrzej Lipiewicz, doktor obojga praw i filozofii, profesor matematyki i geometra przysięgły. Wydawał słynne krakowskie kalendarze, w których umieszczał soje naukowe rozprawy. Był jednocześnie proboszczem w Luborzycy i Igołomii. Zmarł w roku 1778. Po nim był Franciszek Minocki (1779-84). Po jego śmierci o probostwo starał się ksiądz Gorecki. Hugo Kołłątaj — rektor Akademii Krakowskiej jawnie go popierał, ale cichaczem to intratne probostwo załatwił sobie. Wzbudził falę oburzenia, gdyż miał już wiele probostw, m.in. w: Pińczowie, Mielcu i w Krzyżanowicach, z których miał podobno, 1000 złotych dukatów. Konfederacja Targowicka odebrała mu probostwa w Krzyżanowicach i właśnie w Koniuszy, a po Insurekcji Kościuszkowskiej, odebrano mu pozostałe probostwa i 5 wiosek (m.in. Michałowice pod Krakowem), które kupił jednak za własne pieniądze. Wioski te po procesach odzyskała w latach dwudziestych XIX wieku jego rodzina. W latach 1793-1821 proboszczem był ksiądz Walery Bogdanowicz, po nim miejscowy wikary, ksiądz Szczepan Boniecki (1822-1829), od 1830 do 1842 roku proboszczem był były proboszcz w działoszycach — Tomasz Strąg. W latach 1842-64 proboszczem był ksiądz Antoni Maczkiewicz. W roku 1912 zmarł w wieku 97 lat ksiądz Wojciech Broll, który objął probostwo koniuskie w roku 1864. Również od wczesnego średniowiecza do połowy XV wieku wieś znajdowała się pod jurysdykcją kasztelana brzeskiego, a od końca XV wieku do 1795 roku Koniusza należała do powiatu proszowickiego. 
W 1629 roku Koniusza nadal była własnością plebana, jednego z kanoników kapituły katedralnej krakowskiej. Poboru dokonał proboszcz Zygmunt Waliszowski. We wsi było: 3 ½ łana kmiecego (7 kmieci na tzw. półłankach), 1 zagrodnik z rolą, 2 rzemieślników i 1 komornik z bydłem. Suma poboru wynosiła 18 florenów. W roku 1680 proboszczem w Koniuszy był Hiacynt Tomaszewicz, archidiakon kolegiaty Wszystki Świętych w Krakowie, który oddał pobór w wysokości 171 florenów i 18 groszy. W porównaniu z rokiem 1629, rejestr z 1680 wymienia dodatkowo 6 komorników bez bydła. 
W latach 1783-1792 Koniusza nadal była własnością kapituły krakowskiej, która każdorazowo uposażała profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego wsią i parafią w Koniuszy. Wieś liczyła 26 domów (plebania, 2 wikarie, szpital (przytułek), karczma, 14 zagród kmiecych o  1 gospodarzu, 5 zagród z tzw. ogrodem, 4 zagrody bez tzw. ogrodu i gruntu i 1 rzemieślnik) i 152 mieszkańców (w tym 4 Żydów w karczmie). W tym czasie rachmistrze pisali, że wieś leży na górze Koniusza, i że jest tu jedyna studnia na 200 łokci głęboka (ok. 100 m), ale ma wodę słonawą. Kościół parafialny p.w. śś. Piora i Pawła Apostołów został wymurowany w roku 1747 po pożarze powstałym od uderzenia pioruna. Prz kościele była prebenda i 3 księży. Za wsią blisko przesławickiego lasu znajdował się szpital (przytułek) z sześcioma ubogimi. W parafii Koniusza znajdowało się kilka małych lasków. Góra Koniusza była porośnięta od północy i wschodu laskami dębowymi, należącymi do Przesławic, Piotrkowic (Małych) i Koniuszy (lasek plebański). Na zachód od niej leżał również dębowy lasek gnatowicki, a na południowy-zachód częściowo brzozowy, a częściowo sosnowy lasek polekarcicki. Na południe od Wierzbna znajdował się lasek dębowo-leszczynowy. Przy karczmie „Szklanej”, stojącej przy drodze do Proszowic, rosły trzy niewielkie gaje: „Mrowiniec”, „Jazdowiec” i „Gawroniec”. W Przesławicach, Chorążycach i Piotrkowicach nad Szreniawą gęsto rosła wiklina, wierzby i olchy. W parafii znajdowały się góry: Koniusza, Kamieniec (z gipsem i siarką), między Koniuszą i Łyszkowicami znajduje się trzecia góra, w której znajduje się gips, ciągnie się ona od lasku polikarcickiego, aż za lasek gnatowicki ku polom Przesławic. Na tych pagórkach znajduje się biała glinka (rędziny, kreda) służąca mieszkańcom do bielenia chat.
W roku 1827 wieś liczyła 8 gospodarstw (domów) i 90 mieszkańców, a w roku 1880 wieś liczyła 12 gospodarstw i 142 mieszkańców, którzy gospodarowali na 60 morgach. Własność dworska to folwark na 351 mórg. Od stuleci wieś pełniła funkcję centrum administracyjnego, a pierwszej połowy XIX wieku jest siedzibą gminy. W 1880 parafia koniuska miała 2616 wiernych i należała do dekanatu miechowskiego. Najbliższa stacja pocztowa była w Proszowicach i tam też był V okreg sądu gminnego. Powierzchnia gminy wynosiła 8438 mórg (ok. 47,5 km2), a liczba ludności — 3028 osób (w tym: 20 Żydów). W skład gminy oprócz Koniuszy należały: Bugaj (ob. przysiółek Koniuszy), Chorążyce, Damienice (ob. przysiółek Piotrkowic Małych), Gnatowice, Jazdowiczki, Kępa (ob. przysiółek Chorążyc), Łososkowice, Łyszkowice, Muniaczkowice, Niegardów, Piotrkowice Małe, Piotrkowice Wielkie, Polekarcice, Posądza, Przesławice, Rzędowice i Szklanna. W gminie była 2 kościoły (Koniusza i Niegardów), 2 szkółki z dwoma etatami po 398 rubli, zakładów produkcyjnych było niewiele: młyn wodny, młyn do mielenia gipsu, cegielnia o produkcji wartości 1800 rubli, karczma oraz 4 sklepy. Domów murowanych było 34, a drewnianych 370. Budynków gospodarczych było 461 (w tym: 26 murowanych). Majątki ziemskie (dwory) obejmowały 5234 morgi (62,1%), a gospodarstwa chłopskie — 3151 mórg (37,3%), do kościołów należało 22 morgi, a do tzw. innych — 31 mórg.
Tekst pochodzi z opracowania "Heraldyka Gminy Koniusza" autorstwa Włodzimierza Chorązkiego

 


ŁYSZKOWICE

SOŁTYS   Barbara Kwater
tel. 12 386 95 57

Z-CA SOŁTYSA  Ryszard Strojek

RADA SOŁECKA:
  Stanisław Zastawny
Mirosław Konieczny

ŁYSZKOWICE (ok. 450 mieszk i 88 gospodarstw) - (de Liscovicz - 1372, Liskovicze - 1424, Lyszkawicze - 1475, Lysskovicze - 1492). Wieś leży na północ od drogi Kraków Proszowice, między miejscowosciami: Biórków (Wielki i Mały), Polekarcice, Koniusza i Posądza. Nazwa wsi ma pochodzenie odosobowe, tj. od staropolskiego imienia Lisko = Leszko =  Leszek. Liskowice - własność Liska = Leszka. Istniej też inna hipoteza dotycząca nazwy wsi: od przezwiska Łysek lub Łyżko jej właściciela. Wieś powstała we wczesnym średniowieczu. Jednak pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z roku 1372. Przez całe dzieje Łyszkowice były wsią rycerską (szlachecką). Wieś od początku należy do parafii p.w. śś. Piotra i Pawła Apostołów w Koniuszy. W Łyszkowicach znajduje się kaplica w p.w. Krzyża Świętego w Państwowym Domu Opieki Społecznej i Sióstr Albertynek. Również od wczesnego średniowiecza do połowy XV wieku wieś znajdowała się pod jurysdykcją kasztelana brzeskiego, a od końca XV wieku do 1795 roku Łyszkowice należały do powiatu proszowickiego. 
Po raz pierwszy odnotowano w źródłach Mikołaja (Miczkę) z Łyszkowic, jako właściciela wsi w latach 1372-90. Pod rokiem 1376 odnotowano kmiecia Śmisława z Łyszkowic, a w roku 1382 ? Wojciech. W 1385 ? Święszek zwany Kozieł. Po śmierci Mikołaja, nowym właścicielem był zapewne jego syn (albo kuzyn) ? Spytek z Łyszkowic herbu Czewoja. Od 1394 do 1418 wspówłaścicielem wsi był Zbigniew ze Stadnik i Łyszkowic herbu Drużyna. Pod rokiem 1405 wymieniany jest drugi współwłaściciel ? Czcik dziedzic Łyszkowic. Syn Zbigniewa ze Stadnik i Łyszkowic ? Mikołaj zwany Stadnicki herbu Drużyna, właściciel wymienionych wiosek oraz tenutariusz królewskich Radenic na ziemi przemyskiej, pokojowiec królowej Sońki żony Władysława Jagiełły od 1429, a od 1438 ? podkomorzy dworu królewskiego, ożeniwszy się z Katarzyną córką Pakosza z Grodziny i Żmigrodu osiagnął znaczne zaszczyty oraz majątek, np. w dożywocie wsie Gawłów i Groblę (ob. gm. Drwinia). W latach 1433 ? 1449 był właścicielem wsi Łyszkowice. 
Jan Długosz w Liber Beneficiorum (1470-80) podaje, że wieś należy do Mikołaja s. Mikołaja Stadnickiego herbu Drużyna, gdzie były łany kmiece, z których dziesięcinę snopową i konopną wartości 8 grzywien oddawano do kolegiaty krakowskiej, a drugą część (z folwarku) o wartości 3 grzywien plebanowi (proboszczowi) Koniuszy. Tenże Mikołaj (kasztelan przemyski, wojewoda bełzki, pan Łyżkowic, Żmigrodu, Niedźwiedzia, Brusa i Waganowic oraz tenutariusz (dzierżawca) Radenic) był właścicielem Łyszkowic do roku 1494. Kolejnym właścicielem wsi był syn Mikołaja ? Stanisław (do roku 1551).
Lustracja z 1564 roku wykazuje, że w Łyszkowicach było 10 łanów, od których skarb królewski miał prawo do poboru podatku.
Kolejny rejestr z 1581 roku stwierdza w Łyszkowicach było 8? łana kmiecego, 2 zagrodników z rolą, 1 komornika z bydłem i 3 komorników bez bydła, dzierżawcą była Zofia Baranowska. 
W 1629 roku wieś należała do Jana Morawca (może jako dzierżawcy dóbr zakonnych?), w którego imieniu poboru dokonał Jan Suchorski. We wsi było: 8? łana kmiecego, 1 łan kmiecy na czynszu, 2 zagrody z rolą, 3 zagrody bez roli i 5 komorników bez bydła. Łącznie pobór wynosił 41 florenów i 4 grosze. Rejestr z roku 1680 nie wykazuje zmian, ale nowym właścicielem był Stanisław Solecki. Pobór wynosił 370 florenów i 6 groszy. 
W latach 1783-1792 Łyszkowice należały do sióstr wizytek z placu Biskupiego w Krakowie. Wieś liczyła 22 domy (dwór z folwarkiem, karczma, 5 zagród kmiecych o jednym gospodarzu i 11 zagród zagrodników i 5 chat chałupników z tzw. ogrodem) i 161 mieszkańców (we wsi było też jakiś dwóch rzemieślników). 
We wsi był folwark i 396 mórg gruntów, które w roku 1884 nabył za 31002 srebrne ruble Jan Kanty Dunin
Od 1 połowy XIX wieku Łyszkowice należą do gminy Koniusza.
Tekst pochodzi z opracowania "Heraldyka Gminy Koniusza" autorstwa Włodzimierza Chorązkiego

 


MUNIACZKOWICE

SOŁTYS  Andrzej Janczyk
tel. 12 386 93 57

Z-CA SOŁTYSA  Jerzy Stępień

RADA SOŁECKA:
Michał Ziarko
  Rafał Latos
Piotr Szopa


MUNIACZKOWICE (wraz z KĘPĄ) — (ok. 230 mieszk i 70 gospodarstw) — (Moniakowice, Moniaczkowice, Monyaczkowicze — 1470-80). KĘPA DOLNA (Przecławice Małe) — (Campa — 1405, Przedslauicze alias Camppa — 1426, Na Kąpye, Kappa — 1432, predium dictum Kamppa — 1436, Kapa alias Male Przeczslauicze — 1456, Kampa — 1470-80, 1526). Nazwa wsi odosobowa związane z staropolskim imieniem — Moniach. Wieś powstała zapewne na przełomie XIII i XIV wieku. Od tego czasu należała do dóbr rycerskich oraz do parafii p.w. św. Jakuba Starszego Apostoła w Niegardowie. Również od wczesnego średniowiecza do połowy XV wieku wieś znajdowała się pod jurysdykcją kasztelana brzeskiego, a od końca XV wieku do 1795 roku Muniaczkowice i Kępa należały do powiatu proszowickiego. 
Jan Długosz w Liber Beneficiorum (1470-80) podaje, że wieś Kępa należała do Dionizego Moniaczkowskiego herbu Szreniawa. Była tam jedynie folwark rycerski, z którego dziesięcinę zbierał pleban Koniuszy. Wieś należała dp parafii p.w. śś. Piotra i Pawła Apostołów w Koniuszy. Natomiast Muniaczkowice były własnością Moniaczkowskiego herbu Szreniawa i były w niej łany kmiece i folwark rycerski. Dziesięcinę oddawno prebendarzowi prebendy św. Wojciecha w Krakowie.
Lustracja z 1564 roku wykazuje, że w Muniaczkowicach jest 3 łany, od których skarb królewski miał prawo do poboru podatku.
Rejestr z 1581 roku wymienia w Muniaczkowicach kmieciów na 3 łanach, 3 zagrodników bez roli, 6 komorników bez bydła i karczmę na ¼ łana. Wieś nadal należała do cystersów z Mogiły, lecz dzierżawcą całości był niejaki Postękalski. 
W 1629 roku Muniaczkowice należały (wraz pozostałymi wioskami wchodzącymi w skład klucza przesławskiego) do Heronima Przyłeckiego, a dzierżawcą wsi i folwarku był Gaspar Gliński, który oddał pobór z 3 ¼ łana kmiecego, 3 zagrodników bez ról i 6 komorników bez bydła. Łącznie ze wsi zebrano 16 florenów i 6 groszy. W roku 1680 struktura prawno-własnościowa nie uległa zmianie, ale nowym właścicielem od 1662 roku był Wojciech Męczyński. Łącznie pobór wyniósł 145 florenów i 24 grosze. 
Wieś Muniaczkowice w latach 1783-1790 wchodziła w skład klucza przesławskiego (wraz Kępą, Muniaczkowicami i Przesławicami), którego właścicielką była hrabina Teresa z Sułkowskich Wielopolska starościna lanckorońska. Klucz ten obejmował 3 dwory i folwarki (Chorążyce, Kępa, Muniaczkowice i Przesławice), browar, 4 karczmy, 2 młyny, 13 domów (gospodarstw) kmiecych, 12 domów zagrodników o dwóch gospodarzach, 12 zagrodników z gruntem, 4 chałupników z ogrodem, 8 chałupników o dwóch gospodarzach, 2 komorników z gruntem i 2 komorników bez gruntu. Łącznie na terenie wspomnianego klucza mieszkało 478 ludzi. W samych Muniaczkowicach było 13 domów (w tym: 8 chałupników z jednym gospodarzem (4 gospodarstwa kmiece, 4 zagrodników), 3 zagrody z tzw. ogrodem i 1 zagroda bez ogrodu i gruntu) oraz dwór z folwarkiem. Mieszkało tu 100 osób.
W roku 1827 wieś liczyła 11 gospodarstw (domów) i 109 mieszkańców. W roku 1880 we wsi był folwark Muniaczkowice (wchodzący w skład dóbr przesławskich) obejmujący 315 mórg oraz 11 gospodarstw chłopskich związanych z folwarkiem, którzy gospodarowali na 31 morgach.
Od 1 połowy XIX wieku Muniaczkowice należą do gminy Koniusza.
Tekst pochodzi z opracowania "Heraldyka Gminy Koniusza" autorstwa Włodzimierza Chorązkiego

 

NIEGARDÓW

SOŁTYS   Wiesław Kaliniak
tel. 664 457 297

Z-CA SOŁTYSA  Zdzisław Michalski

RADA SOŁECKA:
  Sławomir Wójcik
Ewa Wójcik
Lucyna Sołek


NIEGARDÓW (ok. 310 mieszk i 70 gospodarstw) — (Negardow — 1243, Nagardow — 1335, Negardowicz — 1385, Nyegardow — 1470, Niegardow — 1480). Nazwa wsi odosobowa, wywodzi się od Niegarda — założyciela wsi. Początki wsi mogą zatem sięgać przełomu XI i XII wieku. Zgodnie z informacją zamieszczoną w Kodeksie Dyplomatycznym Polski, w roku 1243 komes (kasztelan) Klemens herbu Gryf, nabył od niejakiego Janka połowę wsi Niegardów, a za drugą oddał innemu (nieznanemu) właścicielowi, swoje Dobranowice. Zaraz po tym nadał tę wieś — jako uposażenie — klasztorowi Benedyktynek ze Staniątek. Prawdopodobnie to one zbudowały tu pierwszy drewniany kościół, najpewniej miało to miejsce w końcu XIII wieku. Po raz pierwszy kościół parafialny p.w. św. Jakuba Starszego Apostoła, wzmiankowany jest w Rejestrze Świętopietrza pod rokiem 1335. Kolejna wzmianki o kościele i plebanii pochodzą z 1363 i 1384 roku. W roku 1326 plebanem był Jan z Niegardowa, w roku 1438 — Stanisław, w latach 1578-97 ksiądz Jan Rembiszewski, w latach 1597-1602 — Jakub Wojankowski, ok. 1605 — Krzysztof Nosarzewski, w 1642 Jan Suchodolski z Niegardowa i Niepołomic — sekretarz Jego Królewskiej Mości — dziekan wielicki. Kolejnymi byli: Albert Głowacz, który zmarł po roku 1677, następnie zmarły w roku 1682 Ambroży Szalewicz — kanonik krakowski i jezuita, w latach 1682-95 proboszczem był Remigiusz Suszycki — doktor praw, kanonik krakowski, w latach 1695-98 — Mikołaj Józef Rożewski, dalej — Andrzej Krupecki — proboszcz w latach 1698-1725. Kolejni proboszczowie to: Stefan Mrożek — 1725-1737; Józef Grodzicki, kanonik krakowski — 1737-1761; Szymon Kielczewski, kanonik katedry włocławskiej — 1761-1778; Józef Brygiewicz, kanonik skalbmierski — 1779-1800; Mikołaj Wojdakowski — 1800-1828; Piotr Wnorowski — 1828-1849; od 1851 do 1870 ksiądz Stefan Fifański; Waldemar Kubicki — 1870-1890, Romuald Wójcik— proboszcz (1890), Adam Józef Badowski — proboszcz (1890-1893), Adam Włosiński — proboszcz (1894-1900), a od 1900 roku, co najmniej do 1912 rodku Ładysław Pawłowski. 
Jan Długosz w Liber Beneficiorum (1470-80) również wspomina, że w Niegardowie jest drewniany kościół. We wsi był wtedy jeszcze folwark i 14 łanów kmiecych, z których płacili oni po grzywnie czynszu, 20 jaj, dwa kapłony, 2 sery, dwie miary owsa i za miód po pół grosza oraz za tzw. oprawne również po pół grosza. Pańszczyznę odrabiano pługiem lub wozem jeden dzień w tygodniu. Kmiecie zobowiązani byli do podwodów do Krakowa i innych miejsc. We wsi był jeszcze młyn na Szreniawie z rolą oraz 3 zagrodników z rolą, którzy płacili po fertonie i odrabiali pańszczyznę pieszą jeden dzień w tygodniu. Pleban kościoła w Niegardowie miał rolę i karczmę płacącą mu dwie grzywny rocznie. Patronat kościoła należał do przełożonej zakonu benedyktynek w Staniątkach. Dziesięcinę kmiecie oddawali dla księży misjonarzy w Ruszczy. Z łąki klasztor osiągał zyski 10 grzywien rocznie. Obecny, murowany kościół wzniósł ksiądz Jan Rembiszewski w roku 1598. 
Również od wczesnego średniowiecza do połowy XV wieku wieś znajdowała się pod jurysdykcją kasztelana brzeskiego, a od końca XV wieku do 1795 roku należał do powiatu proszowickiego. proboszczem Jan z Wodzisławia, dr dekretów. 
Poradlne ze wsi Niegardów nie było płacone w roku 1564. Zgodnie z lustracją dóbr królewskich z 1564 roku wieś zobowiązana była do dodatkowych świadczeń na rzecz króla, a mianowicie tzw. sepu (osepu) z 1 łanu, czyli po miarze żyta i po 2 miary owsa oraz po 4 grosze od tegoż łanu. W 1564 roku powinności Niegardowa jako klasztornej wsi na rzecz folwarku królewskiego w Proszowicach: ... powinna zaorać i zasiać jutrzyny [z których zbiory] i do gumna (stodoły) [królewskiej] zwieźć, bróg nowy uczynić i stare oprawować [starą słomę uporządkować] każdego roku. Kmiecie [na rzecz dworu królewskiego w Proszowicach] k temu drew trzykroć do roku 3 fory przywieźć z Puszczy Niepołomickiej. Powinni też łąki sprawić swoim nakładem do folwarku, powinni w tym celu gnojem nawieźć, tam gdzie urzędnik rozkaże. Wszystkich czynności 6 dni w roku. Item zagrodników z tych, którzy do tego folwarku proszowskiego należą, powinni młócić z wymłocku korca dziesiątego w temże gumnie proszowskiem, a nie płacą nic. Podobny obowiązek ciążył na wsi odnośnie królewskiego folwarku w Kacicach. 
Rejestr z 1581 roku wymienia w Niegardowie kmieciów na 7 łanach, 3 zagrodników z rolą, 5 komorników bez bydła i karczmę na ¼ łana. Wieś nadal należała do benedyktynek z klasztoru w Staniątkach. 
W 1629 roku Niegardów w dalszym ciągu był własnością klasztoru Benedyktynek ze Staniątek. Poboru podatku dokonał wójt wsi — Zygmunt. We wsi było wtedy 7 ½ łana kmiecego, 3 zagrody z rolą i 5 komorników bez bydła. Łącznie ze wsi zebrano 32 floreny i 22 grosze. Rejestr poborowy z roku 1680 nie wykazuje zmian prawno-własnościowych. Łącznie pobór wyniósł 303 floreny i 18 groszy. 
W latach 1783-1792 Niegardów należał do dwóch właścicieli. Właścicielkami pierwszej, większej części do roku 1786 był klasztor benedyktynek z Staniątek, od tego czasu do 1789 roku posesorem był niejaki Lochman, w następnym roku właścicielem był Stanisław Sołtyk eks-podstoli wielki koronny, starosta olsztyński, od roku 1791 Teresa Gaszyńska — miecznikowa. W tej części było 30 domów (dwór z folwarkiem, karczma, 7 zagród kmiecych o jednym gospodarzu i 8 zagród zagrodników i 11 chat chałupników z tzw. ogrodem) i 185-191 mieszkańców (w tym: 7 Żydów w karczmie i 10 przedstawicieli szlachty we dworze). W drugiej części — plebańskiej, było 8 domów (plebania, wikaria, szkoła przykościelna, szpital (przytułek) z 8 ubogimi z funduszem ustanowionym w roku 1606. Na plebanii mieszkało 4 księży, organista był jednocześnie dyrektorem szkółki, do której uczęszczało 23 uczniów. Ponadto w tej części było 4 domy chałupników z tzw. ogrodem, mieszkało tu 38-41 osób. 
W roku 1827 wieś liczyła 36 gospodarstw (domów) i 274 mieszkańców. W roku 1880 we wsi była nadal była szkoła gminna oraz przytułek dla starców i kalek. Dwór i folwark posiadał 4 budynki murowane i 13 drewnianych. Włości dworskie obejmowały 333 morgi gruntów ornych i ogrodów, 13 mórg łąk, 4 morgi pastwisk i 18 mórg nieużytków i placów. Gospodarstw chłopskich było 40, które łącznie obejmowały 444 morgi. Od 1 połowy XIX wieku Niegardów należy do gminy Koniusza.
Tekst pochodzi z opracowania "Heraldyka Gminy Koniusza" autorstwa Włodzimierza Chorązkiego

 

NIEGARDÓW KOLONIA

SOŁTYS   Edmund Kawalec
tel. 12 386 93 87

Z-CA SOŁTYSA – Aleksander Franczak

RADA SOŁECKA:
  Marek Franczak
Wiesław Rynczak
Wiesław Rojek
Kazimierz Łakomy


NIEGARDÓW KOLONIA (ok. 230 mieszk i 70 gospodarstw). Od chwili powstania, czyli na przełomie XIX/XX wieku wieś należy do parafii p.w. św. Jakuba Starszego w Niegardowie. Wieś powstała po parcelacjach majątków poduchownych i dworskich w końcu XIX wieku oraz w latach trzydziestych i czterdziestych XX wieku. Od początku XX wieku Niegardów Kolonia należy do gminy Koniusza.
Tekst pochodzi z opracowania "Heraldyka Gminy Koniusza" autorstwa Włodzimierza Chorązkiego

 

POSĄDZA

SOŁTYS  Piotr Migas
tel. 12 386 96 54

Z-CA SOŁTYSA  Halina Raś

RADA SOŁECKA:
  Józef Miłek
Barbara Kobas
Anna Klęk - Mrzygłód


POSĄDZA (ok. 440 mieszk i 130 gospodarstw) — (Posząndza — 1470-80, 1564, Posadki — 1581, Posądza, Porządza). Etymologia nazwy wsi jest podobna do nazwy miasta Sącz (Stary i Nowy). Wywodzi się od naswy osobowej Sędek (od Sędzimira lub Sędziwoja), Sądek lub Sądko. Czyli jest to wieś „Po-Sądku” przejeta przek innego właściciela. Od wczesnego średniowiecza (od XII — XIII wieku?) własność duchowna. Od chwili powstania wioski należy do parafii p.w. śś. Piotra i Pawła Apostołów w Koniuszy. We wsi znajduje się osiemnastowieczna kapliczka przydrożna. Również od wczesnego średniowiecza do połowy XV wieku wieś znajdowała się pod jurysdykcją kasztelana brzeskiego, a od końca XV wieku do 1795 roku Posądza należała do powiatu proszowickiego. 
Jan Długosz w Liber Beneficiorum (1470-80) podaje, że wieś Posądza należy do biskupów krakowskich. We wsi były łany kmiece oraz folwark biskupi.
Lustracja z 1564 roku wykazuje, że w Posądzy 2 ½ łana, od których skarb królewski miał prawo do poboru podatku.
Rejestr z 1581 wymienia w Posądzy kmieciów na 5 łanach, 2 zagrodników rolą, 2 komorników z bydłem, 5 komorników bez bydła i karczmę na ½ łana. Właścicielem wsi biskup krakowski.
Rejestr poborowy województwa krakowskiego z roku 1629 informuje, że Wojciech Błaszowski oddał w imieniu właściciela — biskupów kapituły katedry krakowskiej, pobór ze wsi od 5 ½ łana kmiecego, 1 kmiecia na tzw. czynszu, 2 zagród z rolą i 5 komorników bez bydła. Łącznie pobór ze wsi wynosił 26 florenów i 16 groszy. Rejestr z roku 1680 nie wykazał żadnych zmian. Pobór wyniósł 238 florenów i 24 grosze. 
Wieś Posądza w latach 1783-1792 należała nadal do biskupów kapituły katedry krakowskiej, posesorem był biskup krakowski ks. Kajetan Sołtyk, dziekan katedry krakowskiej. W Posądzy był w tym czasie dwór i folwark i karczma. Ponadto we wsi 4 domy (gospodarstwa) kmiece, 11 zagród zagrodników i 1 zagroda chałupnika bez gruntu. Łącznie na terenie Posądzy było w tym czasie 18 domów i mieszkało tu121-128 ludzi. Na północ od Posądzy leżało źródło z wodą siarczystą, podobną do wód krzeszowickich.
Od 1 połowy XIX wieku Posądza należy do gminy Koniusza.
Tekst pochodzi z opracowania "Heraldyka Gminy Koniusza" autorstwa Włodzimierza Chorązkiego

 

PIOTRKOWICE MAŁE

SOŁTYS   Jan Adamski
tel. 12 386 08 40

Z-CA SOŁTYSA  Barbara Cikała

RADA SOŁECKA:
Arkadiusz Ćwikliński
Mirosław Koperczak
Leszek Zasada


PIOTRKOWICE MAŁE i DAMIANICE (ok. 800 mieszk i 90 gospodarstw) — (Piotrcouice — 1417, Potrcowice — 1421, Pyotrkouicze — 1433, Pyotrkowicze — 1470-80). Od wczesnego średniowiecza wsie: Piotrkowice Małe i Damianice były własnością rycerską. We wsiach były dwory i dwa folwarki rycerskie Piotrkowice i Damianice (ob. przysiółek Piotrkowic Małych) — (Damyanicze — 1286 i 1368, Damianicz — 1379, Damicze — 1411, Damyanice — 1418, Damyanice — 1421, Damianicze — 1433, Damyanyce — 1464, Damyanice — 1470-80), należała do niego oprócz Piotrkowic Małych, wieś Szklanne (ob. Szklana). Wieś Piotrkowice została założona stosunkowo późno, bo w połowie XIV wieku. Jej nazwa wywodzi się od imienia Piotr — założyciela wsi. Dużo starsze są Damianice, których nazwa również pochodzi od imienia, ale — Damian. Powstała na przełomie XII i XIII wieku. Od początku istnienia wsie należały do parafii p.w. śś. Piotra i Pawła Apostołów w Koniuszy. Również od wczesnego średniowiecza do połowy XV wieku wieś znajdowała się pod jurysdykcją kasztelana brzeskiego, a od końca XV wieku do 1795 roku Piotrkowice Małe należały do powiatu proszowickiego. 
Pierwszym wzmiankowanym w roku 1364 właścicielem Damianic był Kmita Stary herbu Szreniawa. W latach 1379-85 wzmiankowany jest Andrzej z Damianic, a w latach 1381-1402 Piotr (Pietrasz) Kmita z Damianic, starosta krakowski i kasztelan lubelski. W roku 1392 Kmita syn Kmity z Dalewic sprzedaje za 300 grzywien wieś (może część?) Damianice z folwarkiem Przybysławowi synowi Przybysława z Grodziny. Później nazywany był Przybkiem z Damianic, on to w roku 1395 przedłożył przywilej prawa niemieckiego i uwolnił swoich kmieci od jurysdykcji sądu ziemskiego. Jego żona Ofka (Hofka? Jofka) występuje jako kolatorka w dokumencie z roku 1420 dot. patronatu nad kosciołem w Koniuszy. W latach 1380-1400 wymieniani są kmiecie i młynarze z Damianic: Piotr (Pietrasz), Jaszek, Bogusław, Mikołaj (młynarz), Pabian, Przybek (Przybaszek), Wojsław, Paszek zw. Paczek — młynarz, Mikołaj zw. Miczka młynarz z Damienic. W roku 1412 syn Piotra Kmity wojewody krakowskiego, Piotr Lunak z Wiśnicza sprzedał za 700 grzywien Piotrowi z Kurowa, wszystkie swoje dobra we wsiach Damienice i Piotrkowice Małe. 
W Piotrkowicach Małych w roku 1405 występuje niejaki Jakusz z żoną Katuszą, który za 70 grzywien sprzedaje Piotrowi Kmicie, wojewodzie krakowskiemu swoją część Damianic. W roku 1414 w Damianicach był jakiś Mikołaj z Damianic, gdyż pozywa go o odszkodowanie niejaki Jaszek z Wierzbna. Tenże Jaszek służył pod chorągwią tegoż Mikołaja w czasie wyprawy wojennej i miał stracić z jego winy 3 konie, kuszę i inne rzeczy wartości 20 grzywien. 
Od końca wieku XIV do 2 połowy XV wieku, stosunki własnościowe w Damianicach i Piotrkowicach Małych, podobnie jak w sąsiednich wioskach powiatu proszowickiego, były ogromnie zagmatwane. Dlatego też trudno ustalić, kto w tych latach (1400— 1460), był faktycznym właścicielem Piotrkowic Małych i Damianic, jaki stan reprezentował: rycerski (szlachecki), sołtysi czy kmiecy. Wszyscy oni nosili przydomki „z Damianic” lub „z Piotrkowic”. Jedno jest pewne dominowali przedstawiciele rodów noszących herb Szreniawa. Po roku 1420 można w Damianicach i Piotrkowicach Małych odnotować następujacych właścicieli, współwłaścicieli i pretendentów: Jan Kmita z Wiśnicza herbu Szreniawa (1433-41), Piotr Damiański herbu Szreniawa (1434), Barbara wdowa po Janie Kmicie z Wiśnicza (1434), w latach 1440 — 1450 jakaś Elżbieta, krewna Kmitów, w latach 1449-51 zastaw Damianic i Piotrkowic dzierży niejaki Jan z Czyżowa kasztelan i starosta krakowski. W latach 1453-1469 wzmiankowany jest Marcisz Damiański syn Andrzeja z Damianic i Piotrkowic, a w latach 1464 — 75 — Mikołaj Damieński. W latach 1460—75 roszczenia prawne do Damienic zgłasza Formoza, córka Zdziebora z Świeradzic (Sieradzic), żona Mikołaja z Żębocina. 
Jan Długosz w Liber Beneficiorum (1470-80) podaje, że wieś Piotrkowice Małe należy do Piotra Szobieńskiego herbu Szreniawa, gdzie były łany kmiece i folwark rycerski, z których dziesięcinę snopową i konopną wartości 10 grzywien oddawano plebanowi kościoła w Koniuszy. Wieś i folwark Damianice należała w tym czasie do Jana Pelcza (Pielsza) herbu Zabawa (Wczele, Szachownica). Były tu łany kmiece, których liczby Długosz nie podaje. Dziesięcinę snopową o konopna oddawano plebanowi w Koniuszy. Wartość dziesięciny — 12 grzywien. W latach 1481-90 jakieś drobne części (zastawy) w Damianicach i Piotrkowicach mieli Kmitowie. Pod rokiem 1489 wymieniana jest w Damianicach Elżbieta Mazurowa — kmiotka. W latach 1492, 94 i 97 poboru podatku z Damianic dokonano z 2 łanów, a w 1508 roku z 2 ½ łana, natomiast w roku 1530 z 3 łanów i karczmy dorocznej. Wcześniej, bo w roku 1515 król Zygmunt Stary zezwala Nawojce Kmitównej z Wiśnicza, żonie Piotra Ligęzy z Bobrka na zapisanie 15 grzywien czynszu z Piotrkowic Małych i Damianic, dla ufundowania altarii św. Antoniego w katedrze krakowskiej. Dziesięcina snopowa i konopna ze wsi i folwarku Damianice w roku 1529 wynosiła 11 grzywien i była oddawana plebanowi w Koniuszy.
Lustracja z 1564 roku wykazuje, że w Piotrkowicach Małych 4 łany kmiece, od których skarb królewski miał prawo do poboru podatku. Podobnie jak w Damianicach, gdzie było również 4 łany kmiece (!).
Kolejny rejestr z 1581 roku stwierdza w Piotrkowicach Małych i folwarku (ob. przysiółku) Damianice: 8 ½ łana kmiecego, 4 zagrodników z rolą, 2 komorników z bydłem, 6 komorników bez bydła, 1 rzeźnika i karczmę z ½ łana. Właścicielem klucza był niejaki Stadnicki herbu Stary Koń. 
W 1629 roku Piotrkowice Małe należały do Augustyna Raczkowskiego, ale poboru dokonał niejaki Grześ Grygiel. We wsi było: 9 łanów kmiecych, 1 kmieć na czynszu, 4 zagrodników z rolą, 1 komornik z bydłem i 7 komorników bez bydła oraz młyn z dwoma kołami dorocznymi i jednym stępnym. Łączny pobór — 48 florenów i 28 groszy. Rejestr poborowy z roku 1680 nie wykazuje zmian, ale nowym właścicielem był Aleksander Otwinowski. Pobór wynosił 440 florenów i 12 groszy. 
Wieś Piotrkowice Małe w latach 1783-1792 wchodziła w skład klucza piotrkowickiego (wraz folwarkiem i wsią Damianice), którego właścicielem był Michał Grabowski, generał wojsk litewskich. Klucz ten obejmował dwór i folwark w Piotrkowicach Małych i folwark w Damianicach ponadto były w tym kluczu folwarczny browar, 2 karczmy, młyn, 6 domów (gospodarstw) kmiecych, 12 domów zagrodników, 4 chałupników z ogrodem, 4 chałupników bez tzw. ogrodu i 3-4 rzemieślników. Łącznie na terenie wspomnianego klucza było w tym czasie 35-36 domów i mieszkało 210-222 ludzi (w tym: 2-4 Żydów w browarze). Nad wsią wznosi się góra Kamieniec, w której znajdują się pokłady gipsu i siarki. Pod tą górą bije źródło „Kamień”, a w lasku piotrkowickim bije z kolei źródło „Lasc”.
W roku 1827 wieś liczyła 28 gospodarstw (domów) i 256 mieszkańców. W roku 1871 we wsi była szkoła gminna oraz przytułek dla starców i kalek. W Piotrkowicach Małych był nadal dwór i folwark, który obejmował — 457 morgi, w tym: 286 gruntów ornych i ogrodów, 72 morgi łąk, 18 mórg pastwisk i 19 mórg nieużytków i placów, a także 3 jednomorgowe gospodarstwa. Folwark ten składał się z: 10 budynków murowanych i 19 budynków drewnianych. Folwark Damianice obejmował łącznie 265 mórg, w tym: 229 mórg gruntów ornych i ogrodów, 6 mórg łąk, 14 mórg nieurządzonego lasu, 2 morgi zarośli i 7 mórg nieużytków i placów. Folwark ten posiadał 1 budynek murowany i 5 budynków drewnianych. Gospodarstw chłopskich było 40, które łącznie obejmowały 444 morgi. W końcu XIX wieku w Piotrkowicach Małych znajdowała się kopalnia gipsu i młyn do mielenia gipsu na nawóz. Był także młyn wodny na rzece Szreniawie. Od 1 połowy XIX wieku Piotrkowice Małe należą do gminy Koniusza.
Tekst pochodzi z opracowania "Heraldyka Gminy Koniusza" autorstwa Włodzimierza Chorązkiego

 

PIOTRKOWICE WIELKIE

SOŁTYS  Włodzimierz Wiśniewski
tel. 012 386 92 53

Z-CA SOŁTYSA  Czesław Domagała

RADA SOŁECKA:
  Leszek Duraj
Piotr Mazurek
Aleksandra Kurowska

PIOTRKOWICE WIELKIE (ok. 350 mieszk i 84 gospodarstwa) — (Piotrkowice — 1390). Wieś Piotrkowice (później Wielkie dla odróżnienia od Małych) została założona stosunkowo późno, bo w 1 połowie XIV wieku. Jej nazwa wywodzi się od imienia Piotr — założyciela wsi. Wieś nie ma nic wspólnego z Piotrkowicami Małymi. Zbieżność nazw jest zupełnie przypadkowa. Od poczatku istnienia własność rycerska. W roku 1390 wspominany jest rycerz z Piotrkowic — Żegota, a w XV wieku właścicielem wsi i folwarku był Spytko z Melsztyna herbu Leliwa. W tym czasie, obok folwarku we wsi była karczma, łany kmiece i role zagrodników, a dziesięcinę wartości 20 grzywien odbierał klasztor premonstratensów w Busku. Jan Długosz w Liber Beneficiorum (1470-80) podaje, że wieś należy do Spytek Melsztyńskiego herbu Leliwa, gdzie były łany kmiece i folwark rycerski, z których dziesięcinę snopową i konopną oddawano plebanowi kościoła w Niegardowie. 
Lustracja z 1564 roku wykazuje, że w Piotrkowicach Wielkich 8 łanów, od których skarb królewski miał prawo do poboru podatku.
Rejestr poborowy z 1581 wymienia w Piotrkowicach Wielkich 9 łanów kmiecych, 5 zagrodników z rolą, 2 komorników z bydłem, 10 komorników bez bydła i 1 rzemieślnik. Dzierżawcą wioski był Dłuski. Od początku wieś należała do parafii p.w. św. Jakuba Starszego w Niegardowie. Również od wczesnego średniowiecza do połowy XV wieku wieś znajdowała się pod jurysdykcją kasztelana brzeskiego, a od końca XV wieku do 1795 roku Piotrkowice Wielkie należały do powiatu proszowickiego. 
W 1629 roku Piotrkowice Wielkie należały do Hieronima Przyłęckiego. Łącznie we wsi było 9 łanów kmiecych, 5 zagrodników z rolą, 3 komorników z bydłem i 8 komorników bez bydła oraz 1 rzemieślnika. Łącznie ze wsi zebrano 46 florenów i 12 groszy. W roku 1680 struktura prawno-własnościowa uległa zmianom, we wsi było teraz 9 łanów kmiecych, 9 zagrodników z rolami, 4 komorników z bydłem, 6 komorników bez bydła i 1 rzemieślnik. Nowym właścicielem od roku 1662 był Jakub Dąbski. Łącznie pobór wyniósł 451 florenów i 6 groszy. 
Wieś Piotrkowice Wielkie w latach 1783-1792 należała w roku 1783 do Leona Gorzeńskiego, szambelana królewskiego, a w latach 1789-91 do Oraczewskich, starościców rogowskich. W Piotrkowicach Wielkich był w tym czasie  dwór (z czteroosobową rodziną szlachecką) i folwark, browar, młyn i karczma prowadzonej przez rodzinę żydowską liczącą 3 osoby. Ponadto we wsi 3 domy (gospodarstwa) kmiece, 7 domów zagrodników, 12 zagród chałupników z ogrodem o dwóch gospodarzach, 1 chałupnik  bez tzw. ogrodu i 1 rzemieślnik. Łącznie na terenie Piotrkowic Wielkich było w tym czasie 28-29 domów i mieszkało 198-218 ludzi (w tym: 2-4 Żydów w karczmie). Do dóbr Piotrkowic Wielkich należała karczma znajdująca się w miejscu zwanym Niebyła, przy drodze z Niegardowa do Piotrkowic Wielkich. W karczmie mieszkało 10 osób.
W roku 1827 wieś liczyła 27 gospodarstw (domów) i 202 mieszkańców. W roku 1876 włości dworskie obejmowały 512 mórg gruntów ornych i ogrodów, 58 mórg łąk, 50 mórg pastwisk i 21 mórg nieużytków i placów. Gospodarstw chłopskich było 37, które łącznie obejmowały 234 morgi.
Od 1 połowy XIX wieku Piotrkowice Wielkie należą do gminy Koniusza.
Tekst pochodzi z opracowania "Heraldyka Gminy Koniusza" autorstwa Włodzimierza Chorązkiego

 

PRZESŁAWICE

SOŁTYS  Władysław Cichy
tel. 12 386 97 10

Z-CA SOŁTYSA  Mieczysław Szopa

RADA SOŁECKA:
Ryszard Trafiał
Robert Dynur
  Jerzy Adamczyk


PRZESŁAWICE (ok. 373 mieszk i 89 gospodarstw) — (Przedslavice — 1277, Przedslauicze — 1426, 1437, Przeslawice — 1452, Przeczslawycze — 1470). Nazwa być może od pospolitego w XII i XIII wieku imiecia Przedsław lub Przecław, czyli wieś Przecława. Najprawdopodobniej powstała na przełomie XI i XII wieku. Od wczesnego średniowiecza własność: w części — duchowna i rycerska. Pierwsza wzmianka źródłowa o wsi pochodzi z roku 1277, ale prawdopodobnie w roku 1200 niejaki Boksa, dziekan kościoła św. Floriana w Krakowie, nadał część Przesławic z karczmą klasztorowi bożogrobców z Miechowa. Międzyczasie klasztor utracił te dobra (lub ich nigdy nie przyjął), gdyż w roku 1277 Bolesław Wstydliwy książę krakowski i sandomierski, potwierdził to nadanie. Jednak w roku 1390 — Przybek, a w 1394 wspominany jest Dziwisz z Przesławic oraz Warsz jako właściciele jakiejś części wsi (może byli to sołtysi lub bogaci kmiecie?). W połowie XV wieku klasztor bożogrobców w niejasnych okolicznościach wykupił pozostałe części wsi i był jej jedynym właścicielem. Dziesięcinę ze wsi klasztor płacił biskupowi krakowskiemu. Wynosiła ona 20 grzywien srebra. Klasztor od łanów kmiecych otrzymywał po 14 skojców czynszu, po 30 jaj, 4 koguty (kapłony), 2 sery, osep, odrabiano jutrzyny i powab. 
Jan Długosz w Liber Beneficiorum (1470-80) podaje, że wieś należy do Zbigniewa Krakowczyka herbu Topór były w niej łany kmiece oraz folwark, z których dziesięcinę snopową i konopną wartości 13 grzywien oddawano plebanowi kościoła w Koniuszy. Wniosek z tego, że przed rokiem 1470 klasztor pozbył się Przesławic.
Lustracja z 1564 roku wykazuje, że w Przesławicach 4 łany, od których skarb królewski miał prawo do poboru podatku.
Rejestr z 1581 wymienia w Przesławicach kmieciów na 5 ½ łanach, 1 kmiecia na czynszu i 5 zagrodników bez roli, 1 komornika z bydłem i 3 komorników bez bydła. Wieś wchodziła już w skład klucza przecławickiego, którego właścicielem był Przecław Krupka herbu własnego — Krupka (dwie lilie [jak Gozdawa] w pas). Chociaż mógł to być protoplasta rodu Przecławskich, który również pieczętował się herbem Krupka. 
Od wczesnego średniowiecza wieś należała do parafii p.w. śś. Piotra i Pawła Apostołów w Koniuszy. Również od wczesnego średniowiecza do połowy XV wieku wieś znajdowała się pod jurysdykcją kasztelana brzeskiego, a od końca XV wieku do 1795 roku Przesławice należały do powiatu proszowickiego. 
Rejestr poborowy województwa krakowskiego z roku 1629 informuje, że Wojciech Strzegowski oddał w imieniu właściciela — Krzysztofa Przecławskiego herbu Krupka, pobór ze wsi od 7 łanów kmiecych, 3 zagród bez ról i 1 komornika z bydłem. Łącznie pobór ze wsi wynosił 30 florenów i 28 groszy. Między rokiem 1581 a 1629 wieś zmieniła właściciela, został nim Przecławski. W roku 1680 we wsi było 5 ½ łana kmiecego, 5 zagrodników bez ról, 3 komorników bez bydła oraz młyn z dwoma kołami dorocznymi i jednym stępnym. Jako właściciel wsi figurował syn Krzysztofa — Andrzej Przecławski. Tym razem poboru nie dokonano, gdyż wieś ucierpiała w wyniku śmiertelnej zarazy. 
Wieś Przesławice w latach 1787-1790 wchodziła w skład klucza przesławskiego (wraz Kępą, Muniaczkowicami i Chorążycami), którego właścicielką była hrabina Teresa z Sułkowskich Wielopolska starościna lanckorońska. Klucz ten obejmował 3 dwory i folwarki (Chorążyce, Kępa, Muniaczkowice i Przesławice), browar, 4 karczmy, 2 młyny, 13 domów (gospodarstw) kmiecych, 12 domów zagrodników o dwóch gospodarzach, 12 zagrodników z gruntem, 4 chałupników z ogrodem, 8 chałupników o dwóch gospodarzach, 2 komorników z gruntem i 2 komorników bez gruntu. Łącznie na terenie wspomnianego klucza mieszkało 478 ludzi. W samych Przesławicach było 34 domów (w tym: 20 chałupników z jednym gospodarzem, 4 zagrody z tzw. ogrodem oraz 2 zagrody bez ogrodu i gruntu, a także 1 rzemieślnik), dwór (pałacyk), 3 karczmy, 2 młyny i browar. Wieś liczyła 229 mieszkańców (w tym: 2 Żydów, którzy należeli do kahału w Wodzisławiu).
W roku 1827 wieś liczyła 33 gospodarstwa (domy) i 187 mieszkańców. W roku 1883 przesławickie włości dworskie obejmowały folwarki Przesławice, Chorążyce i Kępę oraz wioski folwarczne (ich części): Przesławice, Chorążyce, Muniaczkowice i osiedle Bugaj. I tak folwark Przesławice obejmował 344 morgi gruntów ornych i ogrodów, 42 morgi łąk, 10 mórg pastwisk, 56 mórg lasu i 10 mórg nieużytków oraz placów. Zabudowania dworskie i folwarczne składały się z 4 budynków murowanych i 9 drewnianych. Natomiast folwark Chorążyce obejmował 206 mórg gruntów ornych i ogrodów, 24 morgi łąk, 18 mórg pastwisk i 8 mórg nieużytków oraz placów. Folwark ten składał się z 2 murowanych budynków i 2 budynków drewnianych. Osiedle Bugaj obejmowało 8 gospodarstw na 35 morgach gruntów ornych. W Przesławicach znajdowały się bogate pokłady gipsu i kamienia oraz funkcjonawała szkoła początkowa i młyn wodny na Szreniawie.
Od 1 połowy XIX wieku Przesławice należą do gminy Koniusza.
Tekst pochodzi z opracowania "Heraldyka Gminy Koniusza" autorstwa Włodzimierza Chorązkiego

 

POLEKARCICE

SOŁTYS  Stanisław Wilczyński
tel. 12 386 91 55

Z-CA SOŁTYSA  Władysław Guzik

RADA SOŁECKA:
Joanna Dykiel
Marek Bochenek
Paweł Kapcia


POLEKARCICE (ok. 320 mieszk i 71 gospodarstw) — (Polucarcze — 1470-80, Polikarzycze — 1564, Polikarcice). Imię Polikart, Policartus znane jest w Polsce od 2 poł. XIII i w tym okresie należy szukać poczatków wsi. Od tych czasów — własność rycerska. W roku 1395 występują bracia Mikołaj i Stanisław z Polekarcic jako współwłasciciele wsi. 
Jan Długosz w Liber Beneficiorum (1470-80) podaje, że wieś należy do Zbigniewa Krakowskiego herbu Topór, gdzie było 5 łanów kmiecych oraz dwa folwarki, z których dziesięcinę snopową i konopną wartości 16 grzywien oddawano do prebendy kościoła w Koniuszy. 
Lustracja z 1564 roku wykazuje, że w Polekarcicach jest 7 łanów, od których skarb królewski miał prawo do poboru podatku.
Natomiast zgodnie z rejestrem poborowym z 1581 roku wieś należała do Przecławskiej herbu Półkozic (Krupka?) i było w niej 8 ½ łana kmiecego, 5 zagrodników bez roli, 1 komornik z bydłem i 3 komorników bez bydła. 
Od chwili powstania wieś należy do parafii p.w. śś. Piotra i Pawła Apostołów w Koniuszy. Również od wczesnego średniowiecza do połowy XV wieku wieś znajdowała się pod jurysdykcją kasztelana brzeskiego, a od końca XV wieku do 1795 roku Polekarcice należały do powiatu proszowickiego. 
Rejestr poborowy województwa krakowskiego z roku 1629 informuje, że Stanisław Strzegowski oddał w imieniu właściciela — Krzysztofa Przecławskiego herbu Krupka, pobór ze wsi Polekarcice od 7 ½ łana kmiecego, 3 zagród bez ról, 1 komornika z bydłem i 3 komorników bez bydła.. Łącznie pobór ze wsi wynosił 33 floreny i 14 groszy. Między rokiem 1581 a 1629 wieś zmieniła właściciela, został nim Przecławski. W roku 1680 we wsi było 5 ½ łana kmiecego, 5 zagrodników bez ról, 3 komorników bez bydła oraz młyn z dwoma kołami dorocznymi i jednym stępnym. Jako właściciel wsi figurował syn Krzysztofa — Andrzej Przecławski. Tym razem pobór wyniósł 301 florenów i 6 groszy. 
Wieś Polekarcice w latach 1783-1792 należała Andrzeja Rogali Zawadzkiego. W Polekarcicach był w tym czasie dwór i folwark, browar, młyn i karczma prowadzonej przez rodzinę żydowską liczącą 2-5 osób. Ponadto we wsi 4 domy (gospodarstwa) kmiece, 7 zagród chałupników z ogrodem o jednym gospodarzu 4 zagród chałupników z ogrodem o dwóch gospodarzach, 1 rzemieślnik z gruntem i 1 rzemieślnik bez gruntu. Łącznie na terenie Polekarcic było w tym czasie 26-29 domów i mieszkało 169-178 ludzi.
W roku 1827 wieś liczyła 27 gospodarstw (domów) i 202 mieszkańców. W roku 1870 włości dworskie (folwark Polekarcice) obejmowały 387 mórg gruntów ornych i ogrodów, 31 mórg łąk, 38 mórg pastwisk, 1 morgę wód, 18 mórg lasu, 3 morgi zarośli i 8 mórg nieużytków oraz placów. W 2 połowie XIX włascicielami Polekarcic była rodzina Woźniakowskich. Zabudowania dworskie i folwarczne składały się z 3 budynków murowanych i 8 drewnianych. Gospodarstw chłopskich było 31, które łącznie obejmowały 144 morgi.
Od 1 połowy XIX wieku Polekarcice należą do gminy Koniusza.
Tekst pochodzi z opracowania "Heraldyka Gminy Koniusza" autorstwa Włodzimierza Chorązkiego

 

RZĘDOWICE

SOŁTYS   Lucjan Duraj
tel. 788 793 487

Z-CAs SOŁTYSA   Janusz Matuszkiewicz

RADA SOŁECKA:
Mariusz Oraczewski
Jerzy Osuch
Tomasz Łyduch
Lech Mirek
Elżbieta Bochenek


RZĘDOWICE (ok. 200 mieszk i 53 gospodarstwa) — (Rzandovicze — 1369, Rzayndowicze — 1470-80). Nazwa wsi wywodzi się od imienia Rzędzisław lub Rzędzimir — potocznie: Rzędeko, Rzędek. Wieś powstała w średniowieczu (XII — XIII wiek) i stanowiła własność rycerską. W roku 1369 dziedzic Kościelnik Jan Gut herbu Rawa oddał zabezpieczenie 60 grzywien posagu dla swojej synowej Elżbiety na wsiach: Rzędowice i Kościelniki. W latach 1385-86 wspominany jest Jakusz z Rzędowic. Od chwili powstania wieś należy do parafii p.w. śś. Piotra i Pawła Apostołów w Koniuszy. Również od wczesnego średniowiecza do połowy XV wieku wieś znajdowała się pod jurysdykcją kasztelana brzeskiego, a od końca XV wieku do 1795 roku Rzędowice należały do powiatu proszowickiego.
Jan Długosz w Liber Beneficiorum (1470-80) podaje, że wieś ma dwóch właścicieli: pierwszy to jakiś Lubonin herbu Gryf, a drugi to niejaki Kowarski również herbu Gryf, były tu łany kmiece, z których dziesięcinę snopową i konopną wartości 4 grzywien oddawano prebendzie w kapitule krakowskiej. Dziesięcinę z folwarków oddawano również do kapituły krakowskiej, jej wartość wynosiła 3 grzywny.
Lustracja z 1564 roku wykazuje, że w Rzędowicach są 3 łany w części niejakiego Jakubowskiego i 2 łany w drugiej części wsi, z których skarb królewski miał prawo do poboru podatku.
Rejestr z 1581 wymienia w Rzędowicach kmieciów na 6 łanach, 2 zagrodników bez roli i 3 komorników bez bydła. Właścicielem wsi był Bartłomiej Jakubowski herbu Topór.
Rejestr poborowy województwa krakowskiego z roku 1629 informuje, że Adam Piotrowski oddał w imieniu właściciela — Aleksandra Ługowskiego herbu Jelita, pobór ze wsi od 6 łanów kmiecych, 2 zagród bez ról, 4 komorników bez bydła i młyna z jednym kołem dorocznym. Łącznie pobór ze wsi wynosił 27 florenów i 22 grosze. Rejestr z roku 1680 nie wykazał żadnych zmian. Pobór wyniósł 249 florenów i 18 groszy. Nowym właścicielem był jakiś Jordan
W połowie XVIII wieku w Rzędowicach urodził się bohater spod Racławic — Wojciech Bartłomiej Głowacki, wtedy właścicielem wsi był kniaź Antoni Szujski herbu Nałęcz, starosta dymidowski. We wsi w latach 1783-1792 był dwór (raczej pałac) i folwark, a także karczma i młyn. Ponadto we wsi były: 2 zagrody kmiece, 10 zagród zagrodników, 5 zagród chałupników z gruntem oraz 3 komorników bez tzw. ogrodu, a także 1 rzemieślnik. W karczmie była cztero, sześcioosobowa rodzina żydowska. Wieś liczyła 23-24 domy i 118-153 mieszkańców. Rodzina Szujskich odsprzedała Rzędowice w roku 1804 Jerzemu Dobrzańskiemu, a ten sprzedał je Michałowi Paszewskiemu, który „zasłużył” się odebraniem gruntów nadanych wdowie po Głowackim przez Kościuszkę. 
W roku 1827 wieś liczyła 20 gospodarstw (domów) i 211 mieszkańców. W roku 1885 we wsi znajdował folwark Rzędowice (6 zabudowań murowanych i 6 drewnianych) i obejmował 305 mórg gruntów ornych i ogrodów, 39 mórg łąk, 7 morgi pastwisk i 11 mórg nieużytków oraz placów. Gospodarstw chłopskich było 30 na 130 morgach.
Od 1 połowy XIX wieku Przesławice należą do gminy Koniusza.
Tekst pochodzi z opracowania "Heraldyka Gminy Koniusza" autorstwa Włodzimierza Chorązkiego

 

SZARBIA

SOŁTYS  Marzena Marcińska
tel. 12 386 92 70

Z-CA SOŁTYSA  Beata Samborek

RADA SOŁECKA:
  Janusz Micuda
Stanisław Sobczyk
Edyta Kijowska


SZARBIA (ok. 210 mieszk i 72 gospodarstwa) — (Sarbye — XV w., Szarbie, Sarbie). Nazwa wsi wskazuje, że w okresie wczesnośredniowiecznym mogła być zasiedlona przez jeńców serbskich z terenu Łużyc. Sarb = Serb, Sarbie = Serbie, czyli wieś Srebów. Zwycięskie wojny na terenie Łużyc toczył Bolesław Chrobry na początku XI wieku. Należy pamiętać, że zaledwie kilkanaście lat wcześniej podbił on Kraków i okolice, co nie odbyło się bez ofiar. W pobliżu Krakowa są inne miejscowości, w których osadzano jeńców, np. Czechy, Prusy i Pomorzany. Od wczesnego średniowiecza wieś była własnością rycerską. Od XIII wieku wieś należy do parafii p.w. Narodzenia NMP w Igołomii; Kaplica MB Królowej Polski w Szarbii. Również od wczesnego średniowiecza do połowy XV wieku wieś znajdowała się pod jurysdykcją kasztelana brzeskiego, a od końca XV wieku do 1795 roku Szarbia należały do powiatu proszowickiego. 
W wieku XV we wsi było 4 folwarki oraz 5 zagrodników z rolą, z których dziesięcinę wartości 17 grzywien oddawano plebanowi w Igołomii. Dziesięcinę z 2 łanów kmiecych oddawano do klasztoru w Brzesku (Hebdowie). W tym czasie poszczególne części Szarbii należały do drobnej szlachty: Mikołaja Polanowskiego herbu Pobóg, Piotra i Stanisława Szarbskich herbu Topór i Piotra Słupowskiego również herbu Topór. 
Lustracja dóbr królewskich z roku 1564 wykazała w Szarbi 1 ½ łana kmiecego, z którego należało wnieść podatek poradlny do skarbu i dworu królewskiego.
Rejestr z 1581 wymienia w Szarbi dwie części: Gabriela Rogozińskiego: 2 kmieci na półłankach, 2 zagrodników z rolą, 1 komornika z bydłem, 1 komornika bez bydła, 1 rzemieslnika na ¼ łana i 1 dudę. W drugiej części, której właścicielem był Melchior Sarbski było: 2 kmieci na półłankach, 2 zagrodników z rolą i 3 komorników bez bydła.
Pół wieku później (w roku 1629) sukcesor Gabriela — Jan Rogoziński oddał pobór z 2 ½ łana kmiecego, 2 zagrodników z rolą, 1 zagrodnika na tzw. czynszu, 2 komorników z bydłem i 6 komorników bez bydła. Łącznie powinności pieniężne wynosiły 14 florenów i 26 groszy. Za kolejne pół wieku (w roku 1680) nic się nie zmieniło w strukturze własności, pobór oddano w wysokości 133 florenów i 24 grosze. 
W latach 1783-1792 Szarbia wraz Glewem stanowiła jeden majątek, którego właścicielem był Andrzej Ślaski. Łącznie obie wsie liczyły 40 domów (dwór z folwarkiem, karczma, 3 gospodarstwa kmiece, 26 zagród zagrodników, 4 zagrody chałupników z tzw. ogrodem, 4 chaty komorników z tzw. ogrodem, 1 komornik bez ogrodu), we wsi był także jeden rzemieślnik. Wsie te łącznie liczyły 201 osób (w tym 2-4 Żydów, będących arendarzami w karczmie). Sama Szarbia liczyła 146 mieszkańców.
W roku 1827 wieś liczyła 22 gospodarstwa (domy) i 168 mieszkańców. W roku 1873  folwark w Szarbii oddzielono od dóbr igołomskich. Włości te obejmowały przede wszystkim folwark Szarbia, który składał się z 1 budynek murowany i 18 drewnianych. W roku 1884 obejmował on 453 morgi gruntów ornych i ogrodów, 54 morgi łąk, 2 morgi pastwisk, 2 morgi lasu, 7 mórg tzw. odpadków i 8 mórg nieużytków oraz placów. Ostatnim właścicielem dworku i majątku (w latach trzydziestych XX wieku) liczącego 217 ha był Cezary Rudzki.
Od 1 połowy XIX wieku do połowy XX wieku Szarbia należała do gminy Wierzbno.
Tekst pochodzi z opracowania "Heraldyka Gminy Koniusza" autorstwa Włodzimierza Chorązkiego

WĄSÓW

SOŁTYS  Barbara Oraczewska
tel. 12 386 98 33

Z-CA SOŁTYSA  Andrzej Arcyz

RADA SOŁECKA:
  Stanisłąw Rózga
Artur Luty
Henryk Trela


WĄSÓW (ok. 140 mieszk i 44 gospodarstwa) — (Wanszow — 1470-80). Nazwa topograficzna od staropolskiego słowa: wąsosze = miejsce, w którym się coś schodzi, zbiega lub łączy. Od wczesnego średniowiecza własność duchowna. W połowie XV wieku wieś znajdowała się w posiadaniu kanonika krakowskiego Stanisława Czajki herbu Dębno. W tym czasie znajdował się porządnie zbudowany drewniany dwór i folwark, który posiadał trzy pola i łąki. Dziesięcinę zbierał sam Stanisław Czajka. We wsi były jeszcze 3 ½ łana kmiecego, z których płacono czynsz po tzw. seksagenie i odrabiano pańszczyznę po dwa dni sprzężajne na tydzień. Prócz tego dawali po 30 jaj i 2 kapłony. Karczma z rolą płaciła 1 ½ grzywny. Dwóch zagrodników płaciło po 8 groszy i odrabiało po 2 dni pieszych w tygodniu. Ponadto wszyscy kmiecie, zagrodnicy i karczmarz zobowiązani byli do dwukrotnej w roku „powaby” na rzecz dworu. 
Lustracja dóbr królewskich z roku 1564 wykazała w Wąsowie 3 łany kmiece, z których należało wnieść podatek poradlny do skarbu i dworu królewskiego.
Zgodnie z rejestrem poborowym z roku 1581 kapituła krakowska płaciła tu od 2½ łana kmiecego, 2 zagrodników z rolą, 3 komorników z bydłem, 1 rzemieślnika i 1 dudy. Od chwili powstania wieś należała do parafii p.w. św. Mikołaja w Czulicach (do lat pięćdziesiątych XX wieku), a obecnie do parafii p.w. Narodzenia NMP w Igołomii. Również od wczesnego średniowiecza do połowy XV wieku wieś znajdowała się pod jurysdykcją kasztelana brzeskiego, a od końca XV wieku do 1795 roku Wąsów należał do powiatu proszowickiego. 
Rejestr poborowy województwa krakowskiego z roku 1629 informuje, że Wojciech Wolski oddał w imieniu właściciela — biskupów kapituły katedry krakowskiej, pobór ze wsi od 2 ½ łana kmiecego, 2 zagród z rolą i 3 komorników bez bydła. Łącznie pobór ze wsi wynosił 12 florenów i 12 groszy. Rejestr z roku 1680 nie wykazał prawie żadnych zmian, ubył tylko 1 komornik. Pobór wyniósł 109 florenów i 6 groszy. 
W latach 1783-1792 Wąsów nadal należał do kapituły katedry krakowskiej. We wsi był dwór z folwarkiem oraz 11 zagród zagrodników (chałupników) z rolą i liczyła: 90-91 mieszkańców. 
W roku 1827 wieś liczyła 14 gospodarstw (domów) i 96 mieszkańców. W roku 1879 we wsi był folwark Wąsów, który obejmował 199 mórg gruntów ornych i ogrodów, 18 mórg łąk, 3 morgi pastwisk, 2 morgi lasu i 5 mórg nieużytków oraz placów. Dwór i zabudowania folwarczne składały się z 9 drewnianych budynków. 
Od 1 połowy XIX wieku do połowy XX wieku Wąsów należał do gminy Wierzbno.
Tekst pochodzi z opracowania "Heraldyka Gminy Koniusza" autorstwa Włodzimierza Chorązkiego

 

WIERZBNO

SOŁTYS  Agata Migas
tel. 12 386 91 79

Z-CA SOŁTYSA  Urszula Wieczorek

RADA SOŁECKA:
  Piotr Siemiński
  Leszek Śmiech
Jarosław Pokorniak 

WIERZBNO (ok. 420 mieszk i 90 gospodarstw) — (Wyrbno — 1279, Wirzbno — 1404, Wyrzbno — 1470, Wierzbne — 1564, Wierzbna). Nazwa wsi ma podstawy florystyczne i bierze nazwę od licznych wierzb porastających w miejscu tworzenia się wsi (XII — XIII wiek). Pierwotna nazwa wsi — Wirzbno od staropolskiego słowa — wirzba. Od wczesnego średniowiecza własność drobnych rodów rycerskich. 
Jan Długosz w Liber Beneficiorum (1470-80) podaje, że część wsi należała do Piotra Masłowskiego, a pozostała część wsi do kilku innych rodów, np. Jana i Stanisława z Wierzbna. We wsi były łany kmiece, których płacono dziesięcinę kolegiacie krakowskiej, a dwa folwarki płaciły dziesięcinę w wysokości 9 grzywien plebanowi w Koniuszy. 
Lustracja z 1564 roku wykazuje, że w Wierzbnie 7 łanów, od których skarb królewski miał prawo do poboru podatku.
Ponad dwadzieścia lat później, zgodnie z rejestrem poborowym z 1581 roku właścicielka wsi — niejaka Ożarowska płaciła pobór od 7 ½ łana kmiecego, 4 zagrodników z rolą, 2 komorników z bydłem i 4 komorników bez bydła. Wieś należała i należy do parafii p.w. śś. Piotra i Pawła Apostołów w Koniuszy. We wsi znajduje się kaplica drewniana w p.w. św. Barbary, zbudowana w 1892 r. Również od wczesnego średniowiecza do połowy XV wieku wieś znajdowała się pod jurysdykcją kasztelana brzeskiego, a od końca XV wieku do 1795 roku Wierzbno należało do powiatu proszowickiego. 
W 1629 roku wieś należała do Franciszka Ożarowskiego herbu Rawa, w którego imieniu poboru dokonał Jakub Brandecki. We wsi było: 7 ½ łana kmiecego, 4 zagrody z rolą i 1 komornik z bydłem. Łącznie pobór wynosił 34 floreny i 8 groszy. Rejestr z roku 1680 nie wykazuje zmian. Nowym właścicielem była od roku 1674 Katarzyna Śmietanka herbu Bończa. Pobór wynosił 308 florenów i 12 groszy. 
W latach 1783-1792 Wierzbno należało do Ignacego Radomyskiego herbu Rawa. We wsi był dwór z folwarkiem oraz 4 zagrody kmiece, 10 zagród zagrodników, 5 zagród chałupników z rolą, 1 komornik bez gruntu i 1 rzemieślnik. We wsi było 23 domy i 156-167 mieszkańców. 
W roku 1827 wieś liczyła 20 gospodarstw (domów) i 267 mieszkańców. W roku 1884 we wsi był folwark, który obejmował 441 mórg gruntów ornych i ogrodów, 67 mórg łąk, 32 morgi nieurządzonego lasu i 22 morgi nieużytków oraz placów. Dwór i zabudowania folwarczne składały się z 1 budynku murowanego i 18 drewnianych. W tym czasie we wsi było 39 gospodarstw chłopskich na 169 morgach.
W latach osiemdziesiątych XIX wieku we wsi była szkoła początkowa, a gmina miała powierzchnię 7994 morgi (ok. 44,8 km2) i 4033 mieszkańców (w tym: 8 Żydów).
Tekst pochodzi z opracowania "Heraldyka Gminy Koniusza" autorstwa Włodzimierza Chorązkiego

 

WRONIN

SOŁTYS  Ignacy Trela
tel. 12 386 94 06

Z-CA SOŁTYSA  Robert Blitek

RADA SOŁECKA:
Hubert Wójtowicz
Stanisław Trafiał

WRONIN (ok. 560 mieszk i 165 gospodarstw) — (Wronin Maior — 1470, Wronin Wielki). Nazwa wsi pochodzi od przezwiska Wrona lub Wronek, które nosił założyciel wsi. Trudno określić, kiedy to miało miejsce, gdyż przed 1222 rokiem biskup krakowski Iwo Odrowąż, założywszy szpital (przytułek) dla ubogich na Prądniku pod Krakowem i osadziwszy przy nim braci szpitalnych św. Ducha nadał mu jako uposażenie dwie wsie: Wronin Wielki i Wronin Mały („villam ronin utramque Majorem scilicet et Minorem...”). Wczesniej jednak Wronin należał do biskupów krakowskich. Wieś zatem mogła istnieć już w X — XI wieku. W roku 1306 Władysław Łokietek przeniósł Wronin (Wronin Wielki) na prawo niemieckie.
Długosz w Liber Beneficiorum (1470-80) podaje, że wieś należy do klasztoru św. Ducha na prądniku (w Krakowie) i we wsi było 14 łanów kmiecych, z których każdy dawał po 2 grzywny czynszu i odrabiał jeden dzień pańszczyzny w tygodniu własnym wozem lub pługiem. W zamian należało płacić po 3 grzywny czynszu. Dodatkowo z każdego łana oddawano po 30 jaj, po miarze żyta i dwie miary owsa, 4 kapłony i 4 grosze. W tym czasie jeden łan rozdzielono między karczmarza z karczmy i 3 zagrodników. Zagrodnicy ci odrabiali po jednym dniu pieszo tygodniowo. Czynszu nie płacili. Dziesięcinę kmiecie oddawali do prebendy Karniowskiej w kanonii krakowskiej, ale z folwarku dziesięcinę pobierał zakon św. Ducha. Ponadto we wsi był folwark klasztorny.. 
Zgodnie z rejestrem poborowym z roku 1581 klasztor płacił pobór od 8 ½ łana kmiecego, 3 zagrodników z rolą, 4 komorników z bydłem i 6 komorników bez bydła. 
Do końca XIX wieku Wroniec należał do parafii p.w. św. Mikołaja w Czulicach, a obecnie do parafii p.w. Wniebowzięcia NMP w Biórkowie Wielkim. Również od wczesnego średniowiecza do połowy XV wieku wieś znajdowała się pod jurysdykcją kasztelana brzeskiego, a od końca XV wieku do 1795 roku Wronin należał do powiatu proszowickiego. 
Rejestr poborowy województwa krakowskiego z roku 1629 informuje, że Krzysztof Łoś oddał w imieniu właściciela — braci zakonu św. Ducha z Krakowa, pobór ze wsi od 8 ¼ łana kmiecego, 3 zagród z rolą, 4 komorników z bydłem i 6 komorników bez bydła. Łącznie pobór ze wsi wynosił 42 floreny i 8 groszy. Rejestr z roku 1680 nie wykazał prawie żadnych zmian, ubył tylko ¼ łana kmiecego. Pobór wyniósł 380 florenów i 12 groszy. 
W latach 1783-1792 Wronin, wspólnie z Wrońcem i zabudowaniami karczmy Opalona przy drodze do Proszowic, należał do dóbr szpitala św. Ducha w Krakowie. Dobra te obejmowały łącznie 39-40 domów (dwa dwory i dwa folwarki, 2 karczmy (w tym: karczma Opalona z 2 zabudowaniami i 10 mieszkańcami, z których 4-6 osób to Żydzi). Ponadto w dobrach tych było 5 zagród kmiecych, 25 zagród zagrodników z rolą, 1 zagroda chałupnika z tzw. ogrodem, 3 komorników i 1 rzemieślnik. Łącznie było tu 154-184 osób (w tym: 4-10 Żydów). W dworach mieszkało 6 przedstawicieli szlachty. Sam Wronin liczył 27-30 domów (w tym dwór i folwark, karczma, browar (prowadzony przez rodzinę żydowską) i 3 zagrody kmieci, kuźnia z kowalem i 21 zagród zagrodników i 1-2 chałupników) i mieszkało tu 80-100 osób.
W roku 1827 wieś liczyła 34 gospodarstwa (domy) i 245 mieszkańców. Około roku 1880 folwark poduchowny mający 782 morgi (łącznie z wronieckim) nabył na licytacji za 72400 srebrnych rubli niejaki Suchecki. W roku 1883 folwark ten obejmował 516 mórg gruntów ornych i ogrodów, 47 mórg łąk, 11 mórg pastwisk, 61 mórg lasu i zarosli i 24 morgi nieużytków oraz placów. Dwór i zabudowania folwarczne składały się z 1 budynku murowanego i 13 drewnianych.
Od 1 połowy XIX wieku do połowy XX wieku Wronin należał do gminy Wierzbno.
Tekst pochodzi z opracowania "Heraldyka Gminy Koniusza" autorstwa Włodzimierza Chorązkiego

 

WRONIEC

SOŁTYS  Elżbieta Kaczmarczyk
tel. 12 452 03 27

Z-CA SOŁTYSA  Bożena Bucka

RADA SOŁECKA:
Renata Firydus
Stanisław Płaszewski
Marek Blitek


WRONIEC (ok. 140 mieszk i 38 gospodarstw) — (Wronyn Maius, Minori Wronin, Wronyn Minus — 1470-80, Wronin Mały). Wieś wyodrębniona z Wronina jeszcze e wczesnym średniowieczu, jako Wronin Mały, który był własnością rycerską. Tę część wsi wykupił z rąk rycerskich biskup krakowski Iwo Odrowąż przed 1222 rokiem i nadał ją jako uposażenie, braciom św. Ducha przy szpitalu na Prądniku. W roku 1306 Władysław Łokietek przeniósł Wroniec (Wronin Mały) na prawo niemieckie. 
Długosz w Liber Beneficiorum (1470-80) podaje, że wieś należy do klasztoru św. Ducha na prądniku (w Krakowie) i we wsi było 8 łanów kmiecych, którzy płacili czynsz po 2 grzywny i odrabiali po jednym dniu pańszczyzny sprzężajnej lub w zamian dodatkowo płacili po jednej grzywnie czynszu. Była tu też karczma z rolą i zagrodnicy. Dziesięcinę z 5 łanów kmiecych pobierała kanonia Dziewiątelska. A z 3 łanów kmiecych, od zagrodników i karczmy dziesięcinę odbierał pleban z Czulic. We Wrońcu klasztor św. Ducha miał dwie sadzawki z rybami. 
Zgodnie z rejestrem poborowym z roku 1581 klasztor płacił pobór od 6 łanów kmiecych, 1 kmieca na czynszu, 3 komorników bez bydła, 2 rzemieślników i 1 dudy. 
Do końca XIX wieku Wroniec należał do parafii p.w. św. Mikołaja w Czulicach, a obecnie do parafii p.w. Wniebowzięcia NMP w Biórkowie Wielkim. W chwili obecnej we wsi znajduje się kaplica filialna p.w. św. Floriana. 
Również od wczesnego średniowiecza do połowy XV wieku wieś znajdowała się pod jurysdykcją kasztelana brzeskiego, a od końca XV wieku do 1795 roku Wroniec należał do powiatu proszowickiego. 
Rejestr poborowy województwa krakowskiego z roku 1629 informuje, że Krzysztof Łoś oddał w imieniu właściciela — braci zakonu św. Ducha z Krakowa, pobór ze wsi od 6 łanów kmiecych, 1 zagrody na tzw. czynszu, 3 komorników bez bydła, 2 rzemieślników i 1 dudy. Łącznie pobór ze wsi wynosił 30 florenów i 28 groszy. Rejestr z roku 1680 nie wykazał prawie żadnych zmian, ubył tylko 1 rzemieślnik. Pobór wyniósł 283 floreny i 6 groszy. 
W latach 1783-1792 Wroniec, wspólnie z Wroninem i zabudowaniami karczmy Opalona przy drodze do Proszowic, należał do dóbr szpitala św. Ducha w Krakowie. Dobra te obejmowały łącznie 39-40 domów (dwa dwory i dwa folwarki, 2 karczmy (w tym: karczma Opalona z 2 zabudowaniami i 10 mieszkańcami, z których 4-6 osób to Żydzi). Ponadto w dobrach tych było 5 zagród kmiecych, 25 zagród zagrodników z rolą, 1 zagroda chałupnika z tzw. ogrodem, 3 komorników i 1 rzemieślnik. Łącznie było tu 154-171 osób (w tym: 4-10 Żydów). W dworach mieszkało 6 przedstawicieli szlachty. Sam Wroniec liczył 10 domów (w tym folwark, karczma (Opalona) i 1 zagroda kmieca, chata gajowego) i mieszkało tu 72-84 osoby.
W roku 1827 wieś liczyła 14 gospodarstw (domów) i 115 mieszkańców. W roku 1883 we wsi był folwark, który obejmował 116 mórg gruntów ornych i ogrodów, 10 mórg łąk i 4 morgi nieużytków oraz placów. 
Od 1 połowy XIX wieku do połowy XX wieku Wroniec należał do gminy Wierzbno.
Tekst pochodzi z opracowania "Heraldyka Gminy Koniusza" autorstwa Włodzimierza Chorązkiego

 

ZIELONA

SOŁTYS  Halina Turczyńska
tel. 12 386 90 95

Z-CA SOŁTYSA  Jan Klieczorek

RADA SOŁECKA:
  Renata Zyguła
Józef Łukasik
Mariusz Kusza
Aneta Rynczak
Hubert Brągiel


ZIELONA (ok. 120 mieszk i 41 gospodarstw) — (Zielona Rachwałowicka). Od średniowiecza (?) osiedle folwarczne dóbr rachwałowickich. Początkowo wieś (osada) należała do parafii p.w. Znalezienia i Podwyższenia Krzyża Świętego w Luborzycy, a obecnie do parafii p.w. Wniebowzięcia NMP w Biórkowie Wielkim. Również od wczesnego średniowiecza do połowy XV wieku wieś znajdowała się pod jurysdykcją kasztelana brzeskiego, a od końca XV wieku do 1795 roku Zielona należała do powiatu proszowickiego.
W latach 1783-1792 Zielona Rachwałowicka należała do Szembeków (do 1790 roku, później do Romualda Walewskiego. W tym czasie była tam tylko karczma oraz 1 zagroda z niewielkim gruntem. Mieszkała tam rodzina żydowska licząca od 2 do 5 osób. Prawa samodzielnej wsi Zielona uzyskała już w XX wieku po parcelacji sąsiednich majatków.Od początku XX wieku Zielona należy do gminy Koniusza.
Tekst pochodzi z opracowania "Heraldyka Gminy Koniusza" autorstwa Włodzimierza Chorązkiego

 

SIEDLISKA

SOŁTYS  Ryszard Wilk
tel. 12 386 96 17

Z-CA SOŁTYSA  Grzegorz Wilk



RADA SOŁECKA:
Dorota Cebula
Sławomir Kasperczyk
Piotr Migas
Wiesław Szopa
Leszek Jonecki

SIEDLISKA (ok. 220 mieszk i 56 gospodarstw) — (Szedlyszka — 1470-80, Siedliski). We wsi Siedliska bierze początek potok Ropotek (Kitlowiec, Kiklowiec). Nazwa wsi pochodzi od staropolskiego słowa „siodło, sedlo” — miejsce zasiedlone. Może przez długi okres czasu wieś była niezamieszkała, a po ponowynym zasiedlenio otrzymała nową nazwę Siedliska. Od wczesnego średniowiecza własność rycerska. W XV wieku własność Siedliskiego herbu Prus, gdzie były łany kmiece, z których połowę dziesięciny oddawano do kolegiaty krakowskiej, a drugą połowę plebanowi (proboszczowi) Koniuszy. Całość dziesięciny (wartość 3 grzywny) z folwarku rycerskiego oddawano również plebanowi Koniuszy. 
Zgodnie z rejestrem poborowym z 1490 roku we wsi było tylko ½ łana kmiecego. Natomiast lustracja z 1564 roku wykazuje, że w Siedliskach ½ łana, od którego skarb królewski miał prawo do poboru podatku.
Kolejny rejestr z 1581 roku stwierdza w Siedliskach 2 łany kmiece i właściciela — Piotra Biechowskiego herbu Ogończyk. 
W 1629 roku wieś należała do Jakuba Brzezińskiego, a dzierżawcą był Paweł Krasuski herbu Nieczuja, w którego imieniu poboru dokonał Jakub Różański. We wsi było: 2 łany kmiece i 2 zagrody z rolą. Łącznie pobór wynosił 9 florenów i 18 groszy. Rejestr z roku 1680 nie wykazuje zmian. Pobór wynosił 86 florenów i 12 groszy. 
Od chwili powstania wieś należy do parafii p.w. śś. Piotra i Pawła Apostołów w Koniuszy. Również od wczesnego średniowiecza do połowy XV wieku wieś znajdowała się pod jurysdykcją kasztelana brzeskiego, a od końca XV wieku do 1795 roku Siedliska należały do powiatu proszowickiego. 
W latach 1783-1792 Siedliska nadal wchodziły w skład klucza dóbr igołomskich (dodatkowo w skład tego klucza wchodziła Igołomia, Odwiśle i Czernichów), którego właścicielem od roku 1789 była Teresa Humaniecka, stolnikowa koronna, jako sukcesorka rodziny Pociejów. W latach 1790-91 klucz igołomski kupił hrabia Franciszek Wodzicki, starosta grzybowski). Wieś liczyła 17 domów (dwór z folwarkiem, browar (obsadzony przez rodzinę żydowską) 10 domów zagrodników, 4 zagrody chałupników). Żydzi należeli do kahału w Wodzisławiu. We wsi siano żyto, pszenicę, jęczmień, owies, proso i groch. Do wsi należał mały kwadratowy lasek. Łąki dawały 15 wozów siana.
W roku 1827 wieś liczyła 17 gospodarstw (domów) i 125 mieszkańców. W roku 1873 siedliski folwark oddzielono od dóbr igołomskich. Włości te obejmowały folwark Siedliska, który składał się z 5 budynków murowanych i 8 drewnianych. Obejmował on 226 mórg gruntów ornych i ogrodów, 18 mórg łąk, 2 morgi pastwisk i 5 mórg nieużytków oraz placów.
Od 1 połowy XIX wieku do połowy XX wieku Siedliska należały do gminy Wierzbno.
Tekst pochodzi z opracowania "Heraldyka Gminy Koniusza" autorstwa Włodzimierza Chorązkiego

ZADAJ PYTANIE
NA SKRÓTY
HALA SPORTOWA
Strona GłównaNasza gminaPołożenieSołectwa Top of Page

Używamy cookies i podobnych technologii m.in. w celach: świadczenia usług, reklamy, statystyk. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. Jeżeli chcesz się dowiedzieć więcej o zasadzie działania ciasteczek cookie wejdź na wszystkoociasteczkach.pl.

Zapoznałem się z treścią wiadomośći i akceptuję ją